نكند خيال كردهايد بىآنكه مثل گذشتگانِ قبل از خودتان سختى بكشيد، به بهشت مىرويد؟! بله، آنان با سختىها و رنجهاى فراوانى دستوپنجه نرم كردند و تا جايى به هولوهراس افتادند كه نزديك بود پيامبران و پيروانشان بگويند: «يارى خدا پس كِى مىآيد؟!» بدانيد كمك خدا نزديك است!
#برگزیده_تفسیر_نمونه
───── • ◆ • ─────
آيه ۲۱۴ - شأن نزول: بعضى از مفسران گفتهاند: هنگامى كه در جنگ احزاب ترس و خوف و شدت بر مسلمانان غالب شد و در محاصره قرار گرفتند اين آيه نازل شد و آنان را به صبر و استقامت دعوت نمود و يارى نصرت به آنها داد. تفسير: از اين آيه چنين بر مىآيد كه جمعى از مؤمنان مىپنداشتند كه عامل اصلى ورود در بهشت تنها اظهار ايمان به خدا است بىآنكه تلاش و كوششى به خرج دهند، قرآن در برابر اين تفكر نادرست مىفرمايد: «آيا گمان كرديد داخل بهشت مىشويد بىآنكه حوادثى همچون حوادث سخت گذشتگان به شما برسد» (أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا اَلْجَنَّةَ وَ لَمّٰا يَأْتِكُمْ مَثَلُ اَلَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ) . «همانها كه شدايد و زيانهاى فراوان به آنها رسيد و آنچنان ناراحت و متزلزل شدند كه پيامبر الهى و افرادى كه ايمان آورده بودند گفتند: پس يارى خدا كجاست!» (مَسَّتْهُمُ اَلْبَأْسٰاءُ وَ اَلضَّرّٰاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتّٰى يَقُولَ اَلرَّسُولُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتىٰ نَصْرُ اَللّٰهِ) . البته آنها اين جمله را به عنوان اعتراض و ايراد نمىگفتند بلكه به عنوان تقاضا و انتظار مطرح مىكردند. و چون آنها نهايت استقامت خود را در برابر اين حوادث به خرج دادند و دست به دامن الطاف الهى زدند به آنها گفته شد «آگاه باشيد يارى خدا نزديك است» (أَلاٰ إِنَّ نَصْرَ اَللّٰهِ قَرِيبٌ) . در حقيقت اين آيه به يكى از سنن الهى كه در همۀ اقوام جارى بوده است اشاره مىكند و به مؤمنان در همۀ قرون و اعصار هشدار مىدهد كه براى پيروزى و موفقيت و نايل شدن به مواهب بهشتى، بايد به استقبال مشكلات بروند و فداكارى كنند و اين آزمونى است كه مؤمنان را پرورش مىدهد.
│ 💫 @ye_ayeh
╰๛────────
#تفسیر_جوامع_الجامع
───── • ◆ • ─────
تفسير: پس از آن كه خداوند در آيات پيشين سرگذشت امتهاى گذشته را ذكر فرمود، كه با وجود دلايل و نشانههاى روشن دربارۀ پيامبران اختلاف كردند، به منظور تشجيع و ترغيب رسول خدا (ص) و مؤمنان بر صبر در مقابل مخالفتهاى مشركان و يهود و بردبارى در برابر عنادورزيها و دشمنى آنان، به طريق «التفات» خطاب به آنان مىفرمايد: أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا اَلْجَنَّةَ وَ لَمّٰا يَأْتِكُمْ. «ام» منقطعه و به معناى «بل» و «همزه» براى تقرير و بعيد شمردن است، و تقدير آيه اين مىشود: بل أ حسبتم. «لما» براى توقع (انتظار چيزى را داشتن) است و در نفى مانند «قد» در اثبات است، و معناى آيه اين است كه شما انتظار داريد بدون آن كه مانند گذشتگان گرفتار رنج و مشقّت شويد، داخل بهشت گرديد؟ مَثَلُ اَلَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ؛ مثل حال كسانى كه سرگذشتشان در سختى و گرفتارى ضرب المثل بوده است. «مستهم» جملۀ مستأنفه است و مثل را توضيح مىدهد، و گويى كسى سؤال مىكند: مثل آنان چگونه است؟ و در پاسخ گفته مىشود: مَسَّتْهُمُ اَلْبَأْسٰاءُ وَ اَلضَّرّٰاءُ ؛ به آنان رنجها و سختيهايى از قبيل قتل و دور شدن از اهل و مال رسيد. [و آنها هم چنان در انتظار فرج بودند]. وَ زُلْزِلُوا ؛ ناراحت شدند، و تكان سختى خوردند، شبيه تكان زلزله و ترس و وحشت ناشى از آن. حَتّٰى يَقُولَ اَلرَّسُولُ ؛ تا اين كه بالاخره پيامبر و كسانى كه در سختيها همراه او بودند گفتند: مَتىٰ نَصْرُ اَللّٰهِ ؛ يارى خدا چه وقت است؟ و چون زمان سختى به طول انجاميده بود پيامبر و يارانش درخواست كمك كردن و آرزوى زود رسيدن آن را داشتند. اين آيه دليل بر اين است كه رنج و سختى حدّى دارد، زيرا پيامبران زمانى بىصبرى و ناشكيبايى مىكردند كه سختى و گرفتارى آنان به آخرين حدّ خود مىرسيد. أَلاٰ إِنَّ نَصْرَ اَللّٰهِ قَرِيبٌ ؛ اين جمله پاسخى است از جانب خدا به مؤمنانى كه آرزوى زود رسيدن كمك و پيروزى را داشتند يعنى به آنان گفته شد: همانا كمك و يارى خدا نزديك است. حَتّٰى يَقُولَ ؛ نصب «يقول» بنا بر اين است «ان» در تقدير بوده، و فعل معناى مستقبل داشته باشد، زيرا «ان» نشانۀ مستقبل است و به رفع نيز قرائت شده است، بنا بر اين كه معناى حال داشته باشد ولى از حال گذشته حكايت كند.
│ 💫 @ye_ayeh
╰๛────────
#الجدید فی تفسیر المیزان المجید
⿻◌⿻◌⿻◌⿻◌⿻◌⿻◌⿻
۲۱۴ - أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا اَلْجَنَّةَ... و لمّا ذكر اختلاف الأمم على أنبيائهم تسلية للنبيّ عليه الصلاة و السلام، و تشجيعا للمؤمنين على الصّبر على عنت مخالفيهم، التفت إليهم بالخطاب و قال: لا تظنّوا دخول الجنة سهلا، و نحن نعرض عليكم ذكر من سلف.. و أم منقطعة و همزتها للإنكار، و معناها هنا: بل حسبتم، أي: لا تحسبوا و لا تتوقّعوا ذلك..و قيل: «أم حسبتم» استبعاد للحسبان، و إنكار عليهم. و الحاصل أنه بل حسبتم دخولكم الجنّة وَ لَمّٰا يَأْتِكُمْ مَثَلُ اَلَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ أي: هل تتوقّعون دخولها أو تترقّبونه قبل أن تمتحنوا و تبتلوا بمثل ما امتحنوا و ابتلوا به، و لم يصبكم مثل الذي أصاب من خلوا مضوا من النبيّين و المؤمنين و أممهم الّذين كانوا قبلكم؟. فلا بدّ لكم من الصبر على الشدائد.. و قد ذكر سبحانه ما أصاب من قبلهم فقال: مَسَّتْهُمُ اَلْبَأْسٰاءُ وَ اَلضَّرّٰاءُ و البأساء ضدّ النّعماء، و الضرّاء ضد السّراء. و قيل: الأول هو القتل، و الثاني هو الفقر. و في المقام أقوال أخر لا تنافي بينها على الظاهر، و كلّ إلى ذلك الجمال تشير، أي إلى المعنيين الأوّلين.. وَ زُلْزِلُوا أي اضطربوا و أقلقوا من شدّة ما أصيبوا به من أنواع البلايا و أشكال المصائب التي يشق على البشر الاصطبار عليها. و في الكافي عن الصادق عليه السلام أنه كان يقرأ: و زلزلوا ثم زلزلوا، أي أصابتهم الزلازل متعاقبة بحيث سلبت عنهم الراحة في اليوم و الليلة.. حَتّٰى يَقُولَ اَلرَّسُولُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ عند تطويل مدة المصائب و الحوادث و عدم تناهي الشدّة، و ذهاب الطاقة على الاصطبار، يقولون: مَتىٰ نَصْرُ اَللّٰهِ معناه: طلب النّصر و تمنّيه أَلاٰ إِنَّ نَصْرَ اَللّٰهِ قَرِيبٌ لفظة: ألا، للاستفتاح، و تدل على تحقّق ما بعدها كما في قوله: أَلاٰ إِنَّهُمْ هُمُ اَلسُّفَهٰاءُ . و الجملة فيما نحن فيه على إرادة القول، أي قيل لهم ذلك إجابة لطلبهم: عاجل النّصر ممّن النّصر بيده. و يستفاد من الآية أن الوصول إلى مقام القرب و الفوز بالدرجات السامية، لا يتيسّر إلاّ برفض المشتهيات و مخالفة النفس و مقاساة الآلام في سبيل الطاعة، و الصّبر لشدائد الدهر، و ممارسة الرياضات الشاقّة. و قد قال عليه السلام: حفّت الجنّة بالمكاره. و في الخرائج عن السّجاد عليه السلام قال: فما تمدّون أعينكم؟. ألستم آمنين؟. لقد كان من قبلكم ممّن هو على ما أنتم عليه يؤخذ فتقطع يده و رجله و يصلب، ثم تلا هذه الآية الكريمة...
│ 💫 @ye_ayeh
╰๛────────