#صلوات🦋 در ستم خانه ء دنیا و جهان ظلمات فرج مهدی موعود بُوَد راه نجات ای خداوند عطابخشِ خطاپوشِ رحیم برسان منجی ما را به دعای صلوات ✍سید لسانی @adabkhane💌

@adabkhane🔊

@adabkhane🏴

برای دیدنم این بار هم مُردّد بود گناه او که نبود، استخاره ها بد بود #علی_اصغر_شیری @adabkhane💌

#واکاوی_واژه ۲۴ #واژه_ماد تمدن ماد و معنی واژه ماد | از مادر تا مادیان! | دکتر ایلیا (حسین محمدی مبارز) برای تماشای کامل فیلم در یوتیوب 👇 https://youtu.be/DFWgRevhMUU?si=rX34ZoYLEk-cU9w

✅ آرایه‌ی #لف_و_نشر چیست ؟ 🔻 #لف در لغت به معنی پیچیدن و تا کردن، و #نشر یعنی گستردن و باز کردن است. در اصطلاح بدیع، «آرایه‌ی لف و نشر» آوردن چند واژه که از نظر معنی به یکدیگر وابسته‌اند را «لف و نشر» می‌گویند. و آن واژگانی را که در اول آورده‌اند #لف و وابسته‌ها را که در بخش دوم می‌آورند، #نشر می­‌گویند. «لف و نشر» به دو قسم کلی تقسیم می‌شود: ۱ـ لف و نشر مرتب ۲ـ لف و نشر مشوش 🔻لف و نشر مرتب : اگر #لف‌ها به ترتیب خاصی باشند و #نشرها نیز به ترتیب برای توضیح هر #لف پشت سر هم آمده باشند «لف و نشر مرتب» نامیده می‌شود. مانند: وقتی کمند زلفت، دیگر کمان ابرو این می‌کشد به زورم، آن می‌کشد به زاری (سعدی) در بیت بالا، «لف و نشر مرتب» وجود دارد، یعنی: «کمندِ زلفت» مرا «می‌کَشد» و «کمانِ ابرویت» مرا «می­‌کُشد» از عفو و خشم تو دو نمونه‌ا‌ست روز و شب وز مهر و کین تو دو نمونه‌‌است شهد و سَم (اَنوری) در هر دو مصراع بیت بالا، «لف و نشر مرتب» وجود دارد؛ در مصراع اول، «عفو و خشم»، #لف است و روز و شب» #نشر آن‌ها هستند. در مصراع دوم نیز، «مهر و کین» #لف است و «شهد و سَم» #نشر آن‌هاست. با آنکه جیب و جام من از مال و می تهی است ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت (فرخی یزدی) در بیت بالا، «لف و نشر مرتب» وجود دار‌د. «جیب و جام» #لف است و «مال و می» #نشر آن‌هاست: گاهی «لف و نشر» در دو بیت رخ می‌دهد. یا این‌که دو #لف و #نشر به‌هم تنیده و پیوسته به‌کار می­‌رود. مانند: به روز نبرد، آن یَل ارجمند به شمشیر و خنجر، به گرز و کمند بُرید و درید و شکست و ببست یَلان را سر و سینه و پا و دست (فردوسی) در بیت­‌های بالا، دو «لف و نشر مرتب» به‌کار رفته است؛ یکی میان واژگان مصراع دومِ بیت اول و مصراع اول از بیت دوم؛ بدین‌صورت که واژگان «شمشیر، خنجر، گرز و کمند» #لَف هستند و واژگان «برید، درید، شکست و ببست» به ترتیب، برای آن‌ها #نشر هستند. یعنی: با شمشیر برید، با خنجر درید، با گرز شکست و با کمند ببست. «لف و نشر» دوم، میان واژگان دو مصراع بیت دوم است. یعنی واژگان «سر، سینه، پا و دست» به ترتیب به واژگان «برید، درید، شکست و ببست» بر می­‌گردد. یعنی: واژگان مصراع اول، #لَف و واژگان مصراع دوم به ترتیب، برای آن‌ها #نشر هستند. بدین‌صورت: سر را برید، سینه را درید، پا را شکست و دست را ببست. 🔻لف و نشر مشوش : اگر #لف و #نشر به ترتیب پشت هم استفاده نشود و به‌صورت نامرتب در جمله قرار بگیرند، «لف و نشر مشوش» است. مانند: همی مرغ و ماهی بر ایشان به‌زار بگرید به دریا و بر مرغزار (فردوسی) در بیت بالا، واژگان «مرغ و ماهی» #لف و «دریا و مرغزار» #نشر آن دو هستند، اما به ترتیب نیامده‌اند؛ زیرا «مَرغزار با مرغ» و «دریا با ماهی» ارتباط دارد: به لطفِ خال و خط از عارفان ربُودی دل لطیفه های عجب زیر دام و دانه‌ی توست (حافظ) در واژگان «خال و خط» در مصراع اول بیت بالا #لف و واژگان «دام و دانه» در مصراع دوم #نشر است. یعنی: برای شکار «عارفان و عاشقان» آن »خالِ» لطیف را #دانه و آن «خطِ» زیبا را #دام قرار داده‌ای در باغ شد از قد و رخ و زلف تو بی‌آب گلبرگ تری، سرو سهی، سنبل سیرآب ۱ـ #قد : سرو سهی ۲ـ #رخ : گلبرگ تری ۳ـ #زلف : سنبل سیرآب کانال آموزش عروض و قافیه و... سید محمدرضا شمس (ساقی) https://eitaa.com/arozghafie

✅ نکات آرایه‌ی #لف_و_نشر : ۱- گاهی شاعر برای زیباتر کردن شعر، #لف و #نشر را به‌صورت «متضاد» به‌کار می‌برد و همزمان از آرایه‌ی #تضاد نیز استفاده می‌کند. مانند: ای که با زلف و رخ یار گذاری شب و روز فرصتت باد که خوش صبحی و شامی داری #لف‌ها : ۱ـ زلف و رخ #نشرها : ۲ـ شام و صبح #تضاد بین واژگان «صبح و شام» و «شب و روز» ۲- گاهی شاعر در شعر خود از #حروف_اضافه مانند «این و آن» استفاده می‌کند. از بهر بوسه‌ای ز لبش جان همی‌دهم اینم همی‌ستاند و آنم نمی‌دهد #لف‌ها : ۱ـ بوسه‌ای ز لبش ـ جان #نشرها : ۱ـ نمی‌دهد ـ ستاند #این حرف اضافه اشاره به #نزدیک است که واژه‌ی #جان نزدیک‌ است و #آن اشاره به #دور دارد که #بوسه‌ای_ز_لبش» واژه‌ی دورتری است. ۳- همان‌طور که اشاره شد، «لف و نشر» می‌توانند به‌صورت درهم حتی در یک مصرع» آورده شوند و نیازی نیست که هرکدام در مصرعی مجزا باشند. یاد باد آن که به روی تو نظر بود مرا رخ و زلفت عوض شام و سحر بود مرا #لف‌ها : ۱ـ رخ و زلف #نشرها : ۲ـ شام و سحر در بیت بالا، «لف و نشر»ها در مصرع دوم و به‌صورت #نامرتب آمده است. ۴- محدودیتی برای «تکرار لف و نشر» در «یک بیت» وجود ندارد و می‌تواند «چندین «لف و نشر در یک بیت» بیاید. مانند بیت زیر که در هر مصرع از چند «لف و نشر مرتب» استفاده شده است: دل با من و جان بی تو نسپاری و بسپارم کام از تو و تاب از من نستانم و بستانی #لف‌ها : ۱ـ دل ، جان ، کام ، تاب #نشرها : ۲ـ نسپاری ، بسپارم ، نستانم ، بستانی کانال آموزش عروض و قافیه و... سید محمدرضا شمس (ساقی) https://eitaa.com/arozghafie