🔰«ما ننسخ من آیه أو ننسها نأت بخیر منها أو مثلها ألم تعلم انّ اللّه علی کلّ‌ شیء قدیر» ✳️ و ما آیه‌ای از آیات را نسخ نمی‌کنیم یا آن را به فراموشی نمی‌سپاریم مگر این که بهتر از آن یا همانند آن را بازمی‌آوریم آیا نمی‌دانی که خداوند بر هر کاری توانا است؟ ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

💠تجلّی فرهنگ موکب‌داری در تجمّعات قم ✍️حامد آزادی 🔹با شهادت امامِ شهیدمان، ایران یکپارچه به قامت عزا ایستاد، اما در این میان، آنچه در شهر مقدس قم رخ داد، فراتر از یک سوگواری معمولی و سنّتی بود. مردم قم با الهام از فرهنگ اصیل و امتحان‌پس‌داده‌ی «موکب‌داری عراقی»، الگوی جدیدی از نقش‌آفرینی اجتماعی را به نمایش گذاشتند که تفاوت معناداری با تجمّعات متمرکز و رسمی همیشگی داشت. 🔹در حالی که در کلان‌شهرهایی مثل تهران، عزاداری‌ها غالباً در قالب تجمّعات بزرگ و نقطه‌ای در میادین اصلی صورت می‌پذیرد، در قم شاهد بازآفرینی حال و هوای مسیر «طریق‌العلما» و جادّه‌ی نجف به کربلا بودیم. در این شهر، «مسیر»های مشخصی برای «پیاده‌روی و تجمّع» تعیین شد که در جای‌جای آن، مواکب مردمی به صورت خودجوش و پراکنده علم شدند. این «تکثر مواکب»، روحی را در کالبد شهر دمید که می‌گوید عزای امام، محصور در یک مصلّا و میدان خاصّ نیست، بلکه تمام شهر باید به «حسینیّه» بدل شود. 🔹اما آنچه به این مواکب در قم، شکوه و معنای مضاعفی می‌بخشید، حضورِ بی‌واسطه و نقش‌آفرین «طلّاب» در میانه میدان بود. در قم، این حماسه با حضور طلّاب ساکن در این شهر گره خورده است؛ حضوری که فراتر از لباس و جایگاه، در مقامِ «خدمت‌گزاری و هدایتِ جریان‌های مردمی» تجلّی یافت. تماشای هر دسته از عزاداران که با همراهی و مدیریّت چند طلبه اداره می‌شد، حسرتی وصف‌ناشدنی را برای کسی برمی‌انگیزد که تجربه‌ی حضور در تجمّعات قم و تهران و سایر شهرها داشته باشد. 🔹این حسرت، به جهت نبودِ طلّاب در شهرهای دیگر نیست، زیرا در شهرهای دیگر نیز طلّاب در تجمّعات حضور دارند، بلکه بابت نوعِ «نقش‌آفرینی» طلبه‌ها در تجمّعات قم است. در قم، طلبه در کنار موکب‌دار می‌ایستد، با زائر و عزادار هم‌کلام می‌شود و نبضِ فرهنگی حرکت را در دست می‌گیرد. این همراهیِ شانه به شانه، میانبری است برای انتقال معارف شیعی از متن کتاب‌ها به متن جامعه. مردم قم با این الگو نشان دادند که برای زنده نگه داشتن یاد رهبر شهید، نباید تنها به سوگ نشست؛ بلکه باید با هدایتِ عالمانه و حضورِ متواضعانه نخبگان دینی، تمام شهر را به جبهه‌ای برای بیعت دوباره با امام تبدیل کرد. 🔹این حرکت، پیامی روشن داشت: ما فرهنگ خدمت و شهادت را در مدرسه اربعین و در مجاورت حوزه‌های علمیّه‌ی نجف و قم آموخته‌ایم. حالا این حضورِ اثرگذار طلّاب در قم، ترازی را پدید آورده که جای خالی‌اش در شهرهای دیگر به شدّت احساس می‌شود. ثابت شد که مسیر حق، زمانی با قدرت تداوم می‌یابد که «علم» و «خدمت» در قالب موکب‌هایی مزیّن به حضور طلّاب، در کوچه و پس‌کوچه‌های شهر جاری شوند. ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

بیانیه جمعی از اساتید و فضلای باورمند به تحول حوزه‌های علمیه، خطاب به حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای دامت برکاته در بخشی از این بیانیه می‌خوانیم:👇 🔹در کشاکش تولد خاورمیانه‌ای جدید مبتنی بر ایده مقاومت، ما فرزندان معنوی امامین انقلاب بر این باوریم که نرم‌افزارِ اداره‌ی این حرکت عظیم، چیزی جز «عقلانیت و فقاهتِ بالنده و تمدن‌سازِ شیعی» نیست. 🔹ما حوزویانی که در سایه هدایت و تعلیم آن قائد شهید، تحول قاعده‌مند حوزه‌های علمیه و بالندگی علوم حوزوی را ضرورتی غیرقابل‌انکار یافته‌ایم، ضمن بیعتِ مطلق و ناگسستنی با حضرت‌عالی، عهدِ سربازی و میثاقِ مجاهدت علمی خود را تاکنون بر این سه رکنِ اصیل استوار کرده بودیم: 1️⃣ بازخوانی هویت حوزه؛ به عنوان مرکزِ طراحی نظامات اداره اجتماعی و نوآوری‌های تمدنی؛ تا حوزه‌ی علمیه نه در حصارِ تدرّسِ صرف، بلکه در «خطّ مقدّم جبهه‌ی تقابل با تهدیدهای استعماری» بایستد. 2️⃣ تأکید بر ضرورتِ ارتقاء در استنباط فقهی؛ با تمرکز بر «فقهِ اداره‌ی نظام» در چارچوب فقه جواهری، چراکه غفلت از نگاهِ کلانِ حاکمیتی، کارآمدیِ دین را در عرصه‌ی عمل با چالش مواجه خواهد کرد. 3️⃣ تلاش برای تحول در علوم انسانی و تحقق «امتدادِ فلسفه اسلامی در عینیت»؛ با همکاری محققانه‌ی حوزه و دانشگاه؛ چراکه حل مسائل نظام اسلامی جز از طریق این پیوند مبارک میسور نخواهد شد. 🔹ما آمادگی خود را جهت جهادِ علمی و تبیینی برای «ساختِ حوزه‌ای پیشرو و سرآمد» و «تدوینِ نظاماتِ دینی مورد نیاز نظام اسلامی» اعلام می‌داریم... ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

بیانیه جمعی از اساتید و فضلای باورمند به تحول حوزه‌های علمیه، خطاب به حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای دامت برکاته در بخشی از این بیانیه می‌خوانیم:👇 🔹در کشاکش تولد خاورمیانه‌ای جدید مبتنی بر ایده مقاومت، ما فرزندان معنوی امامین انقلاب بر این باوریم که نرم‌افزارِ اداره‌ی این حرکت عظیم، چیزی جز «عقلانیت و فقاهتِ بالنده و تمدن‌سازِ شیعی» نیست. 🔹ما حوزویانی که در سایه هدایت و تعلیم آن قائد شهید، تحول قاعده‌مند حوزه‌های علمیه و بالندگی علوم حوزوی را ضرورتی غیرقابل‌انکار یافته‌ایم، ضمن بیعتِ مطلق و ناگسستنی با حضرت‌عالی، عهدِ سربازی و میثاقِ مجاهدت علمی خود را تاکنون بر این سه رکنِ اصیل استوار کرده بودیم: 1️⃣ بازخوانی هویت حوزه؛ به عنوان مرکزِ طراحی نظامات اداره اجتماعی و نوآوری‌های تمدنی؛ تا حوزه‌ی علمیه نه در حصارِ تدرّسِ صرف، بلکه در «خطّ مقدّم جبهه‌ی تقابل با تهدیدهای استعماری» بایستد. 2️⃣ تأکید بر ضرورتِ ارتقاء در استنباط فقهی؛ با تمرکز بر «فقهِ اداره‌ی نظام» در چارچوب فقه جواهری، چراکه غفلت از نگاهِ کلانِ حاکمیتی، کارآمدیِ دین را در عرصه‌ی عمل با چالش مواجه خواهد کرد. 3️⃣ تلاش برای تحول در علوم انسانی و تحقق «امتدادِ فلسفه اسلامی در عینیت»؛ با همکاری محققانه‌ی حوزه و دانشگاه؛ چراکه حل مسائل نظام اسلامی جز از طریق این پیوند مبارک میسور نخواهد شد. 🔹ما آمادگی خود را جهت جهادِ علمی و تبیینی برای «ساختِ حوزه‌ای پیشرو و سرآمد» و «تدوینِ نظاماتِ دینی مورد نیاز نظام اسلامی» اعلام می‌داریم... ✅ اسامی امضاء کنندگان این بیانیه را اینجا ببینید:👇

✅ اسامی اساتید و فضلای امضاء‌کننده‌ بیانیه: 👇 ________________________________________ ✳️عبدالحسین خسروپناه، حمید پارسانیا، سید حسین میرمعزی، ابو القاسم مقیمی حاجی، علی عباسی، عسگر دیرباز، حبیب الله شعبانی، سید محمد مهدی میرباقری، مسعود عالی، محمدرضا فلاح شیروانی، محمد عالم زاده نوری، محمد حاج ابوالقاسم دولابی، محسن قنبریان، محمد عشایری منفرد، محمد علی لیالی، سید سجاد ایزدهی، محمد جواد ارسطا، مجتبی الهی خراسانی، علی فرحانی، علیرضا پیروزمند، سید غنایی، مصطفی جعفر طیاری دهاقانی، سید احسان رفیعی علوی، مهدی سلطانی، عباسعلی مشکانی، حسن بهاری قراملکی، کمیل قنبرزاده، مجید رجبی، امین اسداله زاده داریانی، احمد فربهی، حسین میرزایی، مهدی عبداللهی، علی صالحی منش، امین رضا عبدی نژاد، امین اسدپور، محمد وحید سهیلی، احمد اولیایی، علیرضا عباسی، ابوالحسن حسنی، محمد قاسمی، محمد متقیان تبریزی، مهدی آزادپرور، مصطفی احمدی فر، روح الله سعیدی فاضل، سید مرتضی حسینی کمال آبادی، محمد صابر صادقی، محمد هادی هدایت، رضا ذوالفقاری، رضا ابراهیم پور بروجنی، مهدی رهنما، محمدرضا ترابی، علی اصغر نجابت، یحیی عبدالهی، محمدرضا ملائی، حسن ابراهیم پور، حیدر همتی، سید نقی موسوی، علیرضا نجیمی، محمد باقر ولدان، محمد قادری، مرتضی شعبانزاده، ذبیح الله نعیمیان، ابراهیم حاجی ابراهیم زرگر، سید هادی سیادت، امین نخعی، محمد هادی سمتی، محمد الهی خراسانی، سید محمد مالدار کاریزی، حسن عابدی، محمد رضا طاهری، سید حبیب الله موسوی، مهدی رادنیک، محمد مهدی یاوری، برات محمد هدایتی، مجید تقی پور، علی اکبر اسماعیلی، حسین توکلی، علیرضا جرگانی، احمد اسماعیلی، سید محمد جواد موسوی، رسول شاپورآبادی، مهدی مجیدی، سید علی طاهری نیا، مهدی گودرزی، جواد جلوانی، حسن شفیعی، حسین ایزدی، علی نعمتی، محمد جواد تاکی، حمزه عقدکی، محسن عطار منش، علی محمدی. ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

🔰عید سعید فطر و نوروز طبیعت مبارک باد. ✳️«فأقم وجهک للدّین حنیفا فطرت الله التی فطر الناس علیها لا تبدیل لخلق الله ذالک الدین القیم و لکن اکثر الناس لا یعلمون» روم، 30 ❇️صورت خود را برای دین، مستقیم [و بدون انحراف] برپا دار [و استوار کن]، [همان] آفرینش [مستقیم] ی که خداوند مردم را بر آن [صورت] آفریده، [و] آفرینش خدا تبدیل نمی‌پذیرد. دین ارزشمند و قوام‌بخش آن است، ولی بیش‌تر مردم [توده مردم] این را نمی‌دانند. ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

🔰آتشی که بر مردم ایران گلستان می شود! ✍️کمیل قنبرزاده 🔹جنگ تحمیلی طواغیت عالم بر مردم استوار ایران، مقابله حق و باطل را در سطح جهانی آشکارتر نمود و این نبرد می‌تواند زمینه‌ساز تحوّلات بزرگ و ان‌شاء الله ظهور منجی الهی باشد، به شرط آنکه اهل ایمان بر مسیر خود استقامت نمایند. 🔹مردم ما با تربیت امام شهیدمان آموخته‌اند که چگونه از تنگناها عبور نموده و از تهدیدها فرصت بسازند که جنگ رمضان نیز از آن جمله است. همبستگی ملّی، همراه‌سازی افکار عمومی جهان با آرمان‌های الهی شیعی و همدلی ملت‌های اسلامی که در این روزها نظاره‌گر آن هستیم، از جمله فرصت‌هایی است که از دل تهدید برآمده است. در کنار این دست‌آورد های عظیم اجتماعی، سیاسی و امنیّتی، بعد اقتصادی جنگ نیز قابل توجّه است. 🔹تنگه هرمز و تأثیر کنترل آن توسّط ایران بر اقتصاد جهان هر روز نقل محافل مختلف علمی و رسانه‌ای است و به نظر می‌رسد که پیامدهای آن دنباله بلند مدتی را تجربه خواهد کرد. امّا آنچه که به نظر مورد غفلت نظریه‌پردازان اقتصادی قرار گرفته است، امکان استفاده از این شرائط برای تحکیم حاکمیّت ریال ایران است. 🔹بررسی‌های اولیّه حاکی از آن است که ایران می‌تواند سالیانه 73 میلیارد دلار از این تنگه درآمد داشته باشد. تبدیل چنین رقمی از دلار به یوآن به عنوان ضربه محکمی به حاکمیّت دلار تلقی می شود. اما سوال این است که در کنار یوآن، چرا ریال مطرح نباشد؟ 🔹ایران می‌تواند اعلام نماید درصد کمی از این عوارض باید به وسیله ریال ایران تسویه شود. این رقم اگر به اندازه ده درصد هم اعلام شود، بیش از 1000 همّت تقاضای خارجی برای ریال ایجاد می‌کند که می‌تواند ارزش پول ملی را تا دو برابر در مقابل ارزهای بیگانه افزایش دهد. کنترل تورم، افزایش درآمدهای دولت، رونق تولید، افزایش اشتغال، کاهش هزینه‌های تولید، خنثی‌سازی تحریم‌ها و ده‌ها پیامد دیگر را به همراه خواهد داشت. اگر چه تبیین ماجرا با ادبیات اقتصادی زبان تخصصی خود را دارد، اما در یک نگاه عمومی کافی است به زمانی بیاندیشید که کشورهای دنیا برای تامین ریال مورد نظر خود به دنبال واردات کالا از ایران یا پذیرش ریال از مسافرین و یا تاجران ایرانی باشند! بنا بر این چرخه تقاضای ریال می‌تواند پایش به واردات و صادرات نیز بازشود. 🔹حال اگر ایران برای کشورهایی که پنجاه درصد عوارض خود را با ریال تسویه نمایند، تخفیف قابل قبولی در نظر بگیرد، این رقم می‌تواند چند برابر شود که می‌توان پیش‌بینی نمود در پایان این نبرد نه تنها ایران دل‌های مردم دنیا را تسخیر نموده، و ضمن تحمیل اقتدار امنیتی و نظامی خود به مستکبران عالم و شناخته‌شدن به عنوان ابر قدرت جدیدی در تمام دنیا، در زمینه اقتصاد نیز ایران یک امپراطوری جدیدی در دنیا رقم بزند. 🔹اگر چه شاید در میانه یک جنگ نابرابر تصوّر چنین دست‌آوردهایی با قواعد مادّی دنیا دور از ذهن باشد، اما سنّت‌های الهی در اداره این عالم قوانین خود را دارد و او اگر بخواهد می‌تواند آتش نمرود را بر ابراهیم خلیل گلستان سازد. آیا آتش نمرودیان زمان بر ملّت ابرهیمی ما هم گلستان خواهد شد؟ ایمانی ابراهیمی می‌خواهد و صبری محمّدی ص که ملّت ما به تربیت امام شهیدمان در این راه قدم برداشته است... 🔹ولا تهنوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون ان کنتم مومنین ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

🔰تبلور مردم سالاری دینی در مدیریت اندیشه و انگیزه مسئولان در باب مذاکره ✍️علی صالحی‌منش 💠بسم الله الرحمن الرحیم 🔹سؤالی را برخی از برادران وخواهران، چه کنشگران و چه مردم عادی، این روزها زیاد می‌پرسند، و آن‌هم این است که با توجه به این که گاه‌وبی‌گاه نشانه‌هایی از مذاکره و حتا پیشنهاد صلح از برخی از تأثیرگذاران عرصه سیاست، اعم از مسئولان و غیرمسئولان، شنیده می‌شود و با توجه به این‌که در این زمانه حساس حفظ وحدت و انسجام و همدلی ملی وظیفه همه مردم است، چه باید کرد؟ آیا باید نسبت به نشانه‌های هرچند ضعیف ضعف و مذاکره بی‌تفاوت بود یا این که باید در این مقام مصلحت مهم‌تر را لحاظ کرد و مردم را نسبت به چنین امر ناپسندی آگاه و در برابر آن صف‌آرایی کرد هرچند آسیب‌هایی بر پیکره متحدشده ملت وارد شود؟ 🔹در بررسی این مطلب توجه به چند نقطه مرکزی ضروری است: 1️⃣چه بر اساس حکم عقل و شرع و چه بر اساس رهنمودهای امام راحل‌ (ره) و رهبر شهید (قدس سره) تضعیف مسؤولان و ایجاد بدبینی نسبت به آنان، به‌خصوص در شرایط جنگی صحیح نیست، این مهم را در سیره امام (ره) به خصوص در برهه دفاع هشت‌ساله و در رفتار رهبری شهید (قدس سره) در کوران کرونا و قبل و بعد از آن می‌توان یافت. هم‌چنین است لزوم اعتماد جامعه به مسئولان که اگر سست شود خطرات آن غیرقابل جبران است؛ پاسخ قاطع رهبر شهید به دانشجویی که در مورد سستی مسئولان در پاسخ به اسرائیل سخنانی گفته بود (سخنانی که از قضا آن روزها نقل رایج محافل مجازی و حقیقی حزب اللهی بود) را به یاد بیاوریم... 2️⃣ از سویی دیگر می‌دانیم در نظام‌ مقدس جمهوری اسلامی اخذ تصمیمات کلان، ساختار مستحکم قابل توجهی دارد، به خصوص در مسائل کلان و اساسی که بی‌تردید بدون اذن رهبری حکیم و امین (حفظه الله) اتفاقی در سطوح کلان نخواهد افتاد. 3️⃣ممکن است برخی در این مقام بگویند اگر چنین است، پس چرا در موارد متعددی که در حافظه تاریخی ملت ایران فراموش نشدنی است، برخلاف میل رهبری و سخنان صریح ایشان اتفاقاتی افتاد؟ مگر امام راحل (ره) در مورد بسیاری از تصمیمات نفرمودند «من از اول مخالف بودم»؟ یا رهبری شهید برخی از رفتارهای دولتمردان را صراحتا ناشایست نخواندند؟ و مگر غیر از این است که به صراحت در مورد برجام فرمودند که از برخی از خطوط قرمز عبور شد و ... نویسنده این سطور به همه موارد فوق توجه و اذعان دارد، ولی در عین حال معتقدم برای فهم دقیق‌تر همه موارد فوق و مواردی دیگر از این دست، مساله را باید در جایی دیگر جست که در نکته بعد اشاره می‌کنم. 4️⃣اما نکته مهم دیگر این است که در همه مواردی که تصمیماتی موقت، برخلاف حرکت اصلی نظام و بر اساس قاعده حکیمانه «نرمش قهرمانانه» گرفته شده، همه‌گی زمانی رخ داده که جمعیت قابل توجهی از جامعه به آن تصمیم گرویده است؛ برجام در زمانه‌ای امضا شد که بیش از نیمی از مردم کشور به این ایده که «باید با کد خدا ببندیم، تا چرخ زندگی بچرخد» رای دادند، تصورهای ذهنی یک جامعه، تنها تصورت ذهنی نیستند، بلکه حرکت یک جامعه را، به‌خصوص جامعه مردم‌سالاری چون جمهوری اسلامی را معین می‌کنند. بیش از پانزده‌سال تلاش و صبر حکیمانه لازم بود تا مردم با سلول‌سلول خود درک کنند که «علاج در وطن است»! موارد دیگر چون دولت اصلاحات و پذیرش قطعنامه و همراهی با برخی از مسئولان نالایق اول انقلاب و ... همه‌گی در ذیل همین قاعده می‌گنجند و این خود از مواردی است که لازم است سیاست و درایت حکیمانه رهبر شهید در مورد آن مورد بررسی و واکاوی موشکافانه اهل دانش قرار گیرد. ‌5️⃣ امروز، هرچند قاعده همان قاعده است، اما قصه متفاوت است. امروز مردم در خیابان‌های شمال شهر تا دورترین مناطق کمتربرخوردار کشور یک سخن ویک صدا دارند، امروز امت اسلامی روح واحدی دارد و کالبدهایی خارج از امکان شمارش، و همه را یک منطق دور هم آورده: منطق مقاومت! خون رهبر شهید و هزاران شهید دیگر امروز به پای این شجره طیبه ریخته شده است که در نتیجه «یعجب الزراع لیغیظ بهم الکفار»! این جامعه خود راه‌حل نهایی این معضل و معضلات آینده خواهد بود، ان‌شاء الله! یادمان نرود که ما به نصرت الهی دلبسته‌ایم و نصرت الهی حتی برای پیامبر (صلی الله علیه و آله) گره خورده با مردم مومن است: «هوالذی ایدک بنصره و بالمومنین» اگر خداوند امروز دلهای مومنان را بدین شکل معجزه‌گونه متحد کرده است، تردیدی نکنیم که پیروزی‌های شگرف در راه است. 👈ادامه مطلب در پیام بعد 👇🏻 ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

👈ادامه از پیام قبل👆 6️⃣راه‌حل صحیح نه جنگیدن با خودی‌هاست و نه بی خیالی؛ تنها راه، همان زنده و فعال و بیدار نگه‌داشتن مردم است که در این صورت اگر هم برخی مسئولان و ذی‌نفوذان بخواهند از خود ضعف یا خطا و یا احیانا خیانتی بروز دهند، نخواهند توانست حرکت اصلی جامعه را تغییر دهند. با حضور مردم این حرکت مجاهدانه با هیچ دست‌آویزی تضعیف نخواهد شد واین قدرت بی‌نظیر جمهوری اسلامی است، و اگر بر عکس، خدای ناکرده، مردم در این زمینه سست شوند – که نخواهند شد - بازهم، مثل موارد قبل، رهبری و دلسوزان هر چه تلاش کنند چاره‌ای جز تکرار همان «نرمش‌های موقت» باقی نخواهد ماند ... 🔹خلاصه آن‌که امروز جهاد اصلی در خیابان‌هاست و نتیجه‌ را خیابان‌ها مشخص خواهند کرد. «و ما النصر الا من عند الله العزیز الحکیم» ◻️پژوهشگاه فقه نظام @jiiss_ir

🔰ریال ترانزیتی؛ چرا عوارض تنگه هرمز باید با «پول ملی» دریافت شود؟ (نقدی بر دیدگاه‌های مخالف) ✍️محمد مادرشاهی 🔹در روزهای اخیر و با طرح موضوع دریافت عوارض حق عبور و تأمین امنیت کشتی‌ها از تنگه هرمز، بحث مهمّی در محافل اقتصادی شکل گرفته است: «این عوارض باید با چه ارزی دریافت شود؟» 🔹بسیاری از اساتید و فعالان اقتصاد کلان با استناد به اصول اقتصاد سیاسی، بر لزوم دریافت این عوارض به «ریال» تأکید دارند و آن را فرصتی تاریخی برای اقتدار پول ملی می‌دانند. همچنین در طرح پیشنهادی مجلس، این مسأله تأکید شده است. با این حال، در این میان، برخی از اساتید مشکلاتی را برای این ایده برمی‌شمارند و ارزهای جایگزین را پیشنهاد می‌دهند. یکی از این موارد، یادداشتی علمی از یکی از اساتید اقتصاد است که اخیراً منتشر شده و نیازمند نقد و بررسی دقیق اقتصادی است. 🔹خلاصه مقاله:‌ ایشان در یادداشت خود استدلال کرده‌اند که چون ریال یک ارز بین‌المللی نیست، دریافت عوارض به ریال باعث می‌شود شرکت‌های خارجی برای تهیه آن دچار مشکل و هزینه شوند و نوسانات ریال ریسک بزرگی برای آنان ایجاد کند که به مقاومت در پرداخت منجر می‌شود. همچنین ایشان معتقدند چون دولت برای واردات به ارزهای خارجی نیاز دارد، دریافت ریال یک چرخه اضافی و بی‌فایده برای تبدیل مجدّد ارز ایجاد می‌کند. در نهایت، ایشان پیشنهاد داده‌اند که استفاده از ارزی مانند «یوآن چین» که هم در تجارت جهانی پرکاربرد است و هم در برابر تحریم‌های غربی مقاوم‌تر است، گزینه منطقی‌تری خواهد بود. 🔹نقد و بررسی: این نگاه، اگرچه از منظر حسابداری کوتاه‌مدت ممکن است دغدغه‌هایی را مطرح کند، اما از منظر «اقتصاد سیاسی بین‌الملل» و «ژئواکونومی» دچار خطاهای تحلیلی جدی است. در ادامه با ادلّه اقتصادی به نقد این دیدگاه و اثبات لزوم استفاده از ریال می‌پردازیم: 1️⃣ نادیده گرفتن ماهیت انحصاری تنگه هرمز و تجربه موفق روبل روسیه: استدلال مبنی بر اینکه «چون تهیه ریال سخت است، خارجی‌ها مقاومت می‌کنند»، مفهوم «کشش‌ناپذیری تقاضا» را نادیده می‌گیرد. عبور از تنگه هرمز یک انتخاب نیست، یک الزام جغرافیایی و انحصاری است. وقتی کالایی (یا خدمتی) انحصاری است، خریدار مجبور است شرایط فروشنده را بپذیرد. بهترین شاهد مثال در این زمینه، تجربه موفق فدراسیون روسیه در سال‌های اخیر است. روسیه کشورهای اروپایی را ملزم کرد که هزینه گاز وارداتی را تنها به «روبل» بپردازند. با این کار، ارزش روبل که به شدت در حال سقوط بود، به ثبات مطلوبی رسید. این در حالی است که انحصار گاز روسیه در اروپا در بلندمدت قابل جایگزینی بود (چنانکه تا حدّی جایگزین شد)، اما انحصار جغرافیایی تنگه هرمز برای ترانزیت انرژی جهان، مطلقاً و حتّی در بلندمدت قابل جایگزینی نیست. ما از اهرمی به مراتب قدرتمندتر از گاز روسیه برخورداریم. 2️⃣ درمان نوسانات ارزی از طریق ایجاد تقاضای ساختاری:‌ این ادّعا که نوسانات ریال ریسک دارد، جایگزین کردن «علّت» و «معلول» است. ریشه اصلی ضعف ریال در دهه‌های گذشته، کمبود تقاضای خارجی برای آن بوده است. در اقتصاد، معادله ارزش پول بسیار روشن است: Value = f(Demand, Supply)، اگر با الزام قانونی، روزانه صدها کشتی غول‌پیکر برای عبور از تنگه هرمز نیازمند ریال شوند، تقاضای (Demand) عظیمی در سطح جهانی برای پول ملی ایجاد می‌شود. این سیاست دقیقاً همان دارویی است که نوسانات ریال را مهار کرده و به آن ثبات و قدرت می‌بخشد. اینکه بگوییم چون ریال تاکنون ضعیف بوده پس نباید به آن نقش داد، مانند آن است که به یک بیمار به دلیل ضعف بدنی، داروی تقویتی ندهیم! 3️⃣ خطای محاسباتی در درک چرخه تبدیل ارز: عجیب‌ترین بخش یادداشت مذکور، این ادعاست که «دریافت ریال باعث ایجاد یک مرحله اضافی برای دولت جهت تأمین ارز واردات می‌شود». شرکت‌های کشتیرانی خارجی که دستگاه چاپ ریال ندارند! آن‌ها برای اینکه بتوانند عوارض ریالی را بپردازند، مجبورند ارزهای معتبر خود (دلار، یورو، یوآن یا طلا) را به بانک مرکزی، صرافی‌ها یا صادرکنندگان ایرانی بدهند تا در ازای آن ریال دریافت کنند. این یعنی «پیش از آنکه عوارض ریالی به حساب دولت واریز شود، ارز خارجی آن وارد چرخه اقتصاد ایران شده است.» این فرآیند نه‌تنها چرخه اضافی نیست، بلکه مستقیماً ارز مورد نیاز واردات کشور را تامین می‌کند. 👈 ادامه یادداشت در پیام بعد ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir

👈ادامه یادداشت از پیام قبل 4️⃣ تغییر مناسبات تجارت دوجانبه به نفع ریال: الزام به پرداخت ریالی، یک پیامد بسیار مثبت و پنهان دیگر نیز دارد. زمانی که نیاز به ریال در سطح بین‌المللی بالا برود، کشورهای صادرکننده کالا به ایران، انگیزه پیدا می‌کنند تا بهای کالاهای صادراتی خود به ایران را به «ریال» درخواست کنند؛ چرا که می‌دانند این ریال توسط شرکت‌های کشتیرانی جهان با بالاترین قیمت خریدار دارد. به این ترتیب، بخش بزرگی از واردات ما از کشورهای دیگر، اصلاً احتیاجی به ارز خارجی نخواهد داشت و با همان واحد پول ملی تسویه می‌شود. این یعنی کاهش وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای ارزی و بی‌اثر شدن واقعی تحریم‌ها. 5️⃣ارجحیت یوآن؛ تغییر ارباب پولی به جای استقلال پولی: پیشنهاد استفاده از یوآن چین به جای ریال، دور شدن از هدف اصلی یعنی «استقلال اقتصادی» است. بله، یوآن تحریم‌پذیری کمتری از سوی آمریکا دارد، اما استفاده از آن برای دریافت عوارض انحصاری ما، صرفاً به بین‌المللی شدن و تقویت پول ملی چین کمک می‌کند، نه ایران! چرا ما باید مزیّت بی‌نظیر ژئوپلیتیک خود را خرج اعتباربخشی به پول یک کشور دیگر کنیم؟ دریافت عوارض با یوآن، ما را از وابستگی به سیستم مالی غرب خارج کرده و وارد تله وابستگی به سیاست‌های پولی بانک مرکزی چین می‌کند. 💠نتیجه‌گیری: طرح عوارض تنگه هرمز، تنها زمانی منافع ملی را در بالاترین سطح تأمین می‌کند که به «ریال» دریافت شود. خلق «ریال ترانزیتی»، یک تصمیم شجاعانه، علمی و مبتنی بر اقتدار ملی است که با ایجاد یک تقاضای اجباری و دائمی در جهان، ذخایر ارزی کشور را افزایش داده، نوسانات پول ملی را مهار کرده و استقلال واقعی اقتصادی را برای ایران به ارمغان می‌آورد. ◻️پژوهشگاه فقه نظام 🆔@jiiss_ir