✍ (سيّد رضىّ فرمايد:) مى ‏گويم: اگر باشد كلامى كه مردم را بزهد و بى رغبتى در دنيا و كارهاى نيكوئى كه بكار آخرت آيد وادار نمايد هر آينه همين كلام حضرت است و بس كه مردم را از آمال و آرزوهائى كه علاقه فراوانى بآن دارند منصرف مى ‏نمايد، و شعله‏ هاى پند و منع از عصيان و نافرمانى از خدا و رسول را مى‏ افروزد، و شگفتِ سخن‏ آن حضرت اينست كه مى‏فرمايد: أَلا و إِنَّ الْيَوْمَ الْمِضْمارُ وَ غَداً السِّباقُ وَ السَّبْقَةُ الجَنَّةُ وَ الْغايَةُ النَّارُ ؛ ← زيرا در اين كلام با وجود عظمت لفظ و بزرگى معنى و با تمثيل و تشبيه ى كه مطابق واقع و نفس الأمر است رازى شگفت و معنايى لطيف است كه فرموده: و السَّبقة الجنّة و الغاية النّار ؛ پس براى اختلاف دو معنى دو جور لفظ بيان كرده يعنى لفظ السّبقة را براى بهشت و لفظ الغاية را براى آتش بيان نموده و نفرموده: و السّبقة النّار چنانكه فرموده: و السّبقة الجنّة زيرا لفظ استباق و پيشى گرفتن براى امر محبوب و مقصود مطلوب مى ‏باشد كه صفت بهشت است و اين معنى در آتش موجود نيست «كه از آن آتش پناه بخدا مى‏ بريم» پس جائز نبوده كه بفرمايد: و السّبقة النّار، بلكه فرموده: و الغاية النّار ؛ زيرا غايت براى كسيكه بدانجا منتهى مى‏گردد گاهى شادى نمى ‏آورد و گاهى مسرور مى‏ گرداند پس تعبير از اين دو لفظ براى هر دو معنى صلاحيّت دارد، و اين كلمه غايت در اينجا مانند كلمه مصير و مآل است كه خداوند متعال فرموده (در قرآن كريم س ۱۴ ى ۳۰) قُلْ تَمَتَّعُوا فَإِنَّ مَصِيرَكُمْ إِلَى النَّارِ يعنى بگو از كارهاى ناشايسته لذّت ببريد پس پايان كار شما به آتش است. و جائز نيست در اين موضع گفته شود: فإنّ سبقتكم إلى النّار پس در اين گفتار تأمّل و انديشه كن كه باطن آن شگفت آور و ژرفى آن دور است، و بيشتر سخنان آن حضرت چنين است. و در بعضى از نسخ است كه در روايت ديگرى سُبقة بضمّ سين وارد شده و سبقة بضمّ سين نزد عرب اسم مال 🏆🥇🥈🥉🏅🎖يا متاعى🏺 است كه جائزه داده ميشود به سبقت گيرنده وقتى كه پيشى مى‏گيرد، و معنى سبقة بفتح و بضمّ سين بهم نزديكست؛ زيرا سبقة بضمّ سين جزاى كار امر مذموم و نكوهيده نيست، بلكه پاداش كارى است كه بر امر محبوب و پسنديده باشد. #نهج_البلاغه_بخوانیم ╭────๛- - - - - ┅╮ 📗 @nahj_olbalaghe ╰──────────

#ترجمه_شهیدی (ره) ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ 🪶 و از خطبه ‏هاى آن حضرت است‏: همانا دنيا پشت كرده و بدرودگويان است، و آخرت روى آورده و از فراز جاى نگران است. بدانيد كه امروز رياضت است و فردا مسابقت، و خط پايان، دروازه بهشت برين است، و آن كه بدان نرسد در دوزخ جايگزين. آيا كسى نيست كه از گناه توبه كند پيش از آن كه مرگش سر رسد؟ آيا كسى نيست كه كارى كند، پيش از آن كه روز بدبختى اش در رسد؟ بدانيد كه شما در روزهايى به سر مى بريد كه فرصت ساختن برگ است، و از پس اين روزها مرگ است. آن كه اجل نارسيده، ساز خويش برگيرد، سود آن بيند و از مرگ آسيب نپذيرد، و آن كه تا دم مرگ كوتاهى كند، حاصل كارش خُسران است و مرگ او موجب زيان. كار از روى دل چنان كنيد، كه گويى از بيم جان كنيد. من چون بهشت جايى را نديده ام، خواهان آن آسوده و از پاى نشسته، و نه چون دوزخ، ترسنده از آن خفته و از بيم رسته. بدانيد، آن كه حق او را سود ندهد، باطل زيانش رساند، و آن كه به راه نيفتد، گمراهى به هلاكتش كشاند. شما را فرموده اند كه بار بربنديد و توشه برگيريد. من بر شما از دو چيز بيشتر مى ترسم: دنبال هواى نفس رفتن، و آرزوى دراز در سر پختن. پس تا در اين جهانيد، از آن چندان توشه برداريد كه فردا خود را بدان نگاهداشتن توانيد. ____________ ✍ (مى گويم، اگر سخنى بود كه مردم را به زهد كشاند، و به كار آخرت ناچار گرداند، اين سخن است و درباره آن بس كه، دل را از آرزوها چنان برد كه روشن شود و پند گيرد، و بيش پى كار دنيا نگيرد، و شگفت تر، سخن اوست كه فرمايد: (امروز مضمار است و فردا مسابقت، سبقه بهشت است، و دوزخ غايت.) كه در اين سخن گذشته از فخامت لفظ و عظمت معنى و تمثيل راست و تشبيه حقيقى و بى كم و كاست، سِرّى عجيب و معنيى لطيف نهفته است كه امام فرمايد: (و السبقه الجنه و الغايه النار) كه چون معنى (سبقه) و (غايت) مخالف يكديگر است، به دو لفظ از آن تعبير كرد و نفرمود: (السبقه النار)، كه (سبقه) به معنى (پيشى گرفتن) در كارى است محبوب و غرضى مطلوب، و آن بهشت است نه دوزخ (نعوذ بالله منها) و روا نبود كه گويد: (و السبقه النار) بدين جهت گفت: (الغايه النار) چه گاه بود كه كسى به جايى رسد و بماند، و ماندن در آن را خوش نداند، و ديگرى را همان جا خوش آيد. كه در اين صورت آن چنان جاى به (مصير) يا (مال) تعبير شود، چنان كه پروردگار فرموده است: (قل تمتعوا فان مصيركم الى النار). و روانيست كه در اين جا به جاى (مصير) (سبقه) آيد. در اين معنى بينديش كه باطنى عجيب و ژرفايى عميق و لطيف دارد، و بيشتر سخنان امام چنين است. و در بعضى نسخه ها آمده: و در روايت ديگرى است كه (و السبقه الجنه) و (سبقه) مالى يا چيزى بود و بدان كس دهند كه در مسابقه پيش افتد، و هر دو معنى به هم نزديك است، چه پاداش را برابر كار نيك دهند نه كار بد.) #نهج_البلاغه_بخوانیم ╭────๛- - - - - ┅╮ 📗 @nahj_olbalaghe ╰──────────

♻️ #واژه_ها | ۲۸ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ۱. أَذَنَتْ (آذَنَتْ) - معنی: اعلام کرد، خبر داد. - در خطبه: «دنیا اعلام کرده که در حال وداع است» → یعنی دنیا به پایان خود نزدیک می‌شود و باید آماده رفتن بود. ۲. أَشْرَفَتْ بِاطِّلَاعِ (اشْرَفَتْ بِاطّلَاعِ) - معنی: به طور ناگهانی رو آورد و آشکار شد. - در خطبه: «آخرت به ما نزدیک شده و خود را نشان داده است» → اشاره به قیامت که ناگهان فرا می‌رسد. ۳. الْمِضْمَار (المضمار) - معنی: محل یا زمانی که اسب‌ها را برای مسابقه آماده می‌کنند. - ریشه «تضمیر»: به معنای لاغر کردن اسب و از بین بردن چربی‌های اضافی آن است تا در روز مسابقه 🐎 سبک‌تر و چابک‌تر باشد. - در خطبه: «امروز روز مضمار است» → یعنی دنیا زمان تمرین و آماده‌سازی برای آخرت است. ۴. السَّبْقَةُ (السبقة) - معنی: خط پایان مسابقه / جایزه برندگان مسابقه. - در خطبه: «سبقة الجنة» → جایزه برندگان، بهشت است. ۵. الْمَنِيَّة (المنیة) - معنی: مرگ، اجل. - در خطبه: «آیا کسی هست که قبل از #مرگ توبه کند؟» → تأکید بر فرصت محدود زندگی. ۶. البُؤْس (البؤس) - معنی: نیازمندی شدید، بینوایی، روز سختی. - در خطبه: «قبل از رسیدن روز بؤس (قیامت) عمل کنید» → اشاره به عذاب روز قیامت. ۷. الرَّغْبَة و الرَّهْبَة (الرغبة و الرهبة) - رغبة: حرص و طمع (به دنیا). - رهبة: ترس (از عذاب الهی). - در خطبه: «همان‌گونه که در حالت ترس (رهبة) عمل می‌کنید، در حالت راحتی (رغبة) نیز عمل کنید.» ۸. الظَّعْن (الظعن) - معنی: کوچ کردن، سفر کردن. - در خطبه: «شما مأمور به کوچ کردن هستید» → یعنی مرگ و انتقال به آخرت حتمی است. ۹. تَحْرُزُونَ أَنْفُسَكُمْ (تحرزون أنفسكم) - معنی: خود را حفظ می‌کنید (از عذاب الهی). - در خطبه: «توشه بردارید تا خود را در آخرت حفظ کنید.» ۱۰. رَدَى (الردى) - معنی: هلاکت، نابودی. - در خطبه: «گمراهی، انسان را به هلاکت می‌اندازد.» ۱۱. قَادِح زِنَادِ الاتِّعَاظ (قادح زناد الاتعاظ) - قادح: آتش‌زن (کسی که آتش روشن می‌کند). - زناد: سنگ چخماق (وسیله روشن کردن آتش). - اتعاظ: پند گرفتن. - در شرح خطبه: این سخن امام مانند چخماقی است که آتش پند و بیداری را در دل‌ها روشن می‌کند. 📣 حضرت علیه‌السلام با استفاده از تمثیل مسابقه اسب‌دوانی (مضمار و سبقة) به ما می‌فهمانند که دنیا محل تمرین است و آخرت روز مسابقه. همچنین با واژه‌هایی مانند «رغبة و رهبة» و «ظعن» بر اهمیت عمل در زمان فرصت و آمادگی برای سفر آخرت تأکید می‌کنند. 🔔 این خطبه هشداری جدی برای غافلان و نور امیدی برای بیدارشدگان است. #من_نهج_البلاغه_میخوانم ╭────๛- - - - - ┅╮ 📗 @nahj_olbalaghe ╰──────────

#بر_ساحل_نهج‌البلاغه ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ خطبه ۲۸ یکی از موعظه‌های عمیق و تأمل‌برانگیز درباره زهد، آخرت‌گرایی و هشدار نسبت به فریب‌های دنیاست. در این خطبه، حضرت امیر علیه‌السلام با بیانی شیوا و استعاری، حقایقی ژرف درباره زندگی دنیوی و آمادگی برای حیات اخروی بیان می‌فرمایند. مفاهیم کلیدی خطبه: ۱. دنیا در حال وداع و آخرت در حال ظهور: - امام (علیه‌السلام) دنیا را چونان مسافری توصیف می‌کنند که در حال ترک است و آخرت را که با تمام عظمت خود نمایان شده است. ← این تشبیه، هشداری است برای غفلت‌زدایی و توجه به #ابدیت. ۲. امروز «مضمار» (میدان تمرین) و فردا «سباق» (مسابقه نهایی): - زندگی دنیا محل تمرین و آماده‌سازی برای قیامت است. کسانی که در این میدان به تقوا و عمل صالح بپردازند، در قیامت برنده بهشت خواهند بود و غافلان به آتش دوزخ گرفتار می‌شوند. ۳. تأکید بر توبه و عمل قبل از مرگ: - امام ( علیه‌السلام) با عبارت‌های پرسشی تأکید می‌کنند که فرصت‌ها محدود است: - «آیا توبه‌کننده‌ای نیست که پیش از مرگ از گناهش بازگردد؟» - «آیا کسی نیست که برای نجات خود پیش از روز حسرت کاری کند؟» ۴. هشدار درباره «طول امل» (آرزوهای دور و دراز): - یکی از خطرناک‌ترین دام‌های🕸 شیطان😈، فریب انسان با آرزوهای طولانی است که او را از عمل بازمی‌دارد. امام (علیه‌السلام) می‌فرمایند: - «شما در روزهای آرزو 😇 هستید و پس از آن مرگ است.» ۵. تشبیه زیبای بهشت و دوزخ: - «هرگز ندیده‌ام کسی که خواهان بهشت باشد، در خواب 😪 غفلت فرو رود، یا کسی که از آتش 🔥 بگریزد، در بی‌خبری به سر ببرد.» - این جمله اشاره به این دارد که عاقل کسی است که برای بهشت تلاش کند و از جهنم بترسد، نه اینکه در غفلت زندگی کند. ۶. ضرورت توشه‌برداری برای آخرت: - دنیا مانند سفری است که انسان باید در آن زاد و توشه (اعمال نیک) جمع کند تا در قیامت نجات یابد. نکته ادبی و بلاغی: امام (علیه‌السلام) در این خطبه از صنعت تشبیه و تضاد بهره می‌برند: - «السبقة الجنة و الغایة النار» (پاداش مسابقه، بهشت است و پایان راه برای بازماندگان، دوزخ). - «سبقه» (پاداش مسابقه) فقط برای چیزی مطلوب (بهشت) به کار می‌رود، اما «غایه» (پایان راه) می‌تواند برای هر دو (خوشایند و ناخوشایند) استفاده شود. 🪧 درس‌های کاربردی: - زمان محدود است: ⏳ عمر انسان رو به پایان است و باید از هر لحظه برای عمل صالح استفاده کرد. - دنیا فریبنده است: 🤑 دلبستگی به دنیا انسان را از هدف اصلی (آخرت) غافل می‌کند. - توبه و اصلاح فرصتی است که ممکن است فردا دیر باشد. - آرزوهای طولانی دشمن عمل هستند: 🚫 انسان نباید به بهانه «فرصت زیاد» از عمل غافل شود. 🔆 این خطبه چراغ راهی برای زندگی آگاهانه است و به ما یادآوری می‌کند که دنیا محل گذر است و باید برای سرای جاویدان آماده شد. 🤔 پرسش برای تأمل: ❔- آیا امروز ما در حال «تمرین» برای فردای قیامت هستیم، یا در خواب غفلت به سر می‌بریم؟ ❔- چه اعمالی را می‌توانیم به عنوان «توشه آخرت» انجام دهیم؟ 📖 #نهج_البلاغه_بخوانیم ╭────๛- - - - - ┅╮ 📗 @nahj_olbalaghe ╰──────────

☝️ در صورت تمایل در کانال مطالعه نهج البلاغه عضو شوید ... https://eitaa.com/joinchat/1565590647C28bcf8fdb1 📖 #نهج_البلاغه_بخوانیم ╭────๛- - - - - ┅╮ 📗 @nahj_olbalaghe ╰──────────