eitaa logo
علمای همدان
1.5هزار دنبال‌کننده
4.6هزار عکس
234 ویدیو
19 فایل
🕌امام علی(علیه السلام) : «العُلَمَاءُ بَاقُونَ مَابَقِیَ الدَّهرُ» تا روزگار هست، علماء نیز باقی‌اند. 📚نهج‌البلاغه، حدیث۱۴۷ نشر بدون ذکر منبع🚫 👤مقام معظم رهبری : «همدان پُر از چهره‌های علمی‌ است، این منطقه از لحاظ علمی بابرکت است.» @hosseinifazel
مشاهده در ایتا
دانلود
الف) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ ب) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ پ) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ ت)   ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ ث) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ ح) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ ج) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ خ) ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
7️⃣معرفی علمای شهرستان : ۱)شیخ ۲)شیخ ۳)حاج ۴)حاج ۵)حاج ۶)حاج ۷)حاج ۸)شیخ ۹)حاج ۱۰)حاج ۱۱)حاج ۱۲)حاج ۱۳)شیخ ۱۴)حاج ۱۵)شیخ ۱۶)شیخ ۱۷)شیخ ۱۸)شیخ ۱۹)شیخ ۲۰)شیخ ۲۱)حاج ۲۲)شیخ ۲۳)حاج ۲۴)حاج ۲۵) ۲۶)میرزا ۲۷)آخوند ۲۸)حاج ۲۹)حاج ۳۰)حاج ۳۱)حاج ۳۲)حاج ۳۳)شیخ ۳۴)حاج ۳۵)حاج ۳۶)حاج ۳۷)حاج ۳۸)حاج ۳۹)حاج ۴۰)شیخ ۴۱)شیخ ۴۲)شیخ ۴۳)شیخ
🔰مرحوم حاجی ملاحسینعلی تویسرکانی فرزند مرحوم «ملا نوروزعلی تویسرکانی» در شهر تویسرکان همدان به دنیا آمد. سال تولد او به درستی معلوم نیست ولی آنچه مسلم است به هنگام درگذشتش، بیش از هشتاد سال داشته است. البته در کتاب «الکرام البررة» تولد او سال ۱۲۱۶ قمری(۱۱۸۰ شمسی) یاد شده است. او فقیه اصولی و عالم مجتهد شیعه در قرن سیزدهم قمری است. او در کودکی، دوران مکتبخانه را در شهر تویسرکان گذراند و سپس در اعوان نوجوانی برای تحصیل علوم دینی راهی همدان شد و پس از فراگرفتن علوم مقدماتی در همدان و به منظور ادامه تحصیل و تکمیل مراتب علمی، راهی حوزه علمیه شهر بروجرد شد و سالها از محضر اساتید بنام بروجرد بهره برد و بیشترین استفاده علمی را از محضر مرحوم آیت الله‌ سید محمد شفیع جاپَلَقی صاحب کتاب «الروضة البهیة» برد و از شاگردان برجسته ایشان محسوب گردید و سپس به شهر اصفهان مهاجرت نمود و در آنجا سکنی گزید. او که با کوله باری از علم و دانش پا به حوزه علمیه اصفهان گذاشته بود، دست از تحصیل نکشید و سالها نزد اساتید و مجتهدین اصفهان تلمذ نمود، که عمده بهره علمی ایشان از علامه فقیه اصولی محقق مرحوم آیت الله شیخ محمدتقی رازی نجفی صاحب «هدایة‌ المسترشدین» بود. مرحوم ملاحسینعلی تویسرکانی بعد از وفات استاد خود، مرحوم آیت الله شیخ محمدتقی رازی نجفی، به تدریس علوم دینی پرداخت و شمار بسیاری از فاضلان در محضر درس او گرد آمده و بهره ای گرفتند. ایشان همچنین در اصفهان علاوه بر جایگاه تدریس، در مقام مرجعیت و فتوا بود و بسیاری از علماء پای درس او می نشستند. مرحوم میرزا محمدحسن صنیع‌الدوله از رجال خوشنام دوره قاجار، در کتاب «المآثر و الآثار» درباره ایشان می نویسد : «او مجتهدی مسلم و رئیسی اعظم و از محققین فقها و اساتید عظمای علماء محسوب می‌گردید و شهرت علم و صیت ریاستش تا به همه جا رسیده بود و ممالک عرب و عجم جمله را فرا گرفته و اواخر عمر به سوانح چند ابتلا به هم رسانید و به صبر متمسک شد.»(ص۲۰۸) مرحوم آیت الله سید علی‌اصغر شفیع بروجردی در کتاب «طرائف‌ المقال» درباره او می‌نویسد : الحاج ملاحسینعلی، التویسرکانی اصلا و الاصفهانی مسکنا، کان عالما فی علمی الاصول و الفقه، مدرّسا هناک، قد ترقی عنده جمع من الطلاب، و قد تلمذ عند الوالد، و هو من اجلاء تلامذته‌» چنانچه گفته شد، مرحوم تویسرکانی در زمان خود ریاست تدریس فقه و اصول و مرجعیت تقلید و فتوا داشت و حوزه درسش در نزد فضلا به سبب کثرت تحقیق و تعمق بر سایر حوزه‌های مشابه ترجیح داده می‌ شد. زیادت منفعت درس ایشان و ممتاز بودن مجلس درس ایشان در شهر اصفهان مشهور بوده و بسیاری از عوام و خواص نیز از ایشان تقلید می‌کردند. از جمله شاگردان مکتب ایشان، می توان به علماء و فضلای نامی اصفهان همچون؛ *مرحوم آخوند ملامحمد کاشانی *مرحوم حکیم جهانگیر خان قشقایی *مرحوم میرزا *مرحوم میرزا نصرالله قمشه ای *مرحوم میرزا *مرحوم میرزا بدیع درب امامی *مرحوم آخوند ملاحسین کرمانی *مرحوم ملاعبدالجواد حکیم خراسانی *مرحوم میرزا یحیی مستوفی بیدآبادی *مرحوم شیخ علی محمد دهاقانی *مرحوم سید محمدباقر زنجانی *مرحوم سید زین العابدین رضوی خوانساری *مرحوم میرزا محمدرحیم شیخ الاسلام *مرحوم سید محمدعلی خاتون آبادی *مرحوم سید جعفر خلیفه سلطانی *مرحوم سید شهاب الدین نحوی *مرحوم شیخ *مرحوم سید محمود خوانساری *مرحوم میرزا مسیح چهارسوقی *مرحوم سید علی ساوجی اصفهانی *مرحوم سید ابراهیم بهشتی اشاره نمود. از ایشان آثار و تالیفاتی به یادگار مانده است، از جمله؛ *کتاب «کشف الاسرار» در شرح کتاب «شرایع الاسلام» در ۱۱ جلد *کتاب «المقاصد العلیه» حاشیه بر کتاب «قوانین الاصول» *کتاب «فصل الخطاب» در اصول فقه *کتاب «نجاة المؤمنین» در اصول دین و اخلاق که ایشان این کتاب را به نام فرزندش محمد نگاشت و نسخه های بسیاری از آن در کتابخانه های مختلف وجود دارد. *کتاب «حاشیه بر جامع عباسی» *کتاب «الشهاب الثاقب» در ردّ بر کریم‌خان کرمانی *کتاب «قارعة القوارع» در ردّ بر ادله رکن رابع *رساله عملیه سرانجام مرحوم ملاحسینعلی در روز چهارشنبه ۱۹ خرداد سال ۱۲۴۸ شمسی برابر با روز ۲۸ صفر سال ۱۲۸۶ قمری در اصفهان از دنیا رفت و پیکر مطهرش بعد از مراسم تشیییع باشکوه، در قبرستان تخت فولاد اصفهان در داخل بقعه مرحوم علامه آقاحسین خوانساری به خاک سپرده شد. سنگ‌ نوشته مزار مطهر مرحوم ملاحسینعلی تویسرکانی چنین است : «هو الحی الذی لایموت، هذا مرقد العالم الفاضل الکامل المولی الجلیل و المقتدی النبیل، صاحب الکلمات الفاخره و الکرامات الظاهره، حاوی الفروع و الاصول، جامع المعقول و المنقول، فخر العلماء و المجتهدین، عمده العلماء العالمین، ظهیر الاسلام ونائب الامام، الآقا حاج ملاحسینعلی التویسرکانی» ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🔰تصاویری از اجازه نامه های فقهی و روایی مرحوم آیت الله (رضوان الله علیه) که توسط اساتید خود در اصفهان به ایشان داده شده است. ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ 🔰مرحوم آیت الله سید عبدالغفار تویسرکانی پس از استفاده از محضر اساتید فوق به مدارج عالی علمی دست یافت و دو اجازه اجتهاد و روایت از استاد بزرگ خویش مرحوم آیت الله دریافت کرد. متن اجازه روایی از مرحوم ملاحسینعلی تویسرکانی : «وبعد فقد قرأ علیّ سنین عدیدة و أیام متمادیة الأخ العزیز والمولی الشفیق الرفیق الذکی الصفی الحسیب النجیب الأریب الأدیب، السید السند والمکرّم المعتمد ابوالمکارم والمفاخر، ذو الکمالات النفسانیة والفضائل العقلیة والاخلاق الشرعیة، سلالة النجباء الاخیار، ابن الائمة الاطهار(صلوات الله علیهم مادامت اللیل والنهار) المیرزا عبدالغفّار(صانه الله عن طوراق اللیل والنهار) قرائة تحقیق وإتقان، أکثر المسائل الاصولیة وجملة وافیة من المباحث الفقهیة وشطراً کاملاً من الاحادیث النبویّة والأخبار الوصویّة؛ فوجدته بحمد الله عالماً فی المعقول والمنقول، خبیراً بالفروع والاصول، بصیراً فی الروایة والدرایة، قادراً علی معرفة کتاب الله المتعال الغفّار وفهم الاخبار والآثار المرویة عن الائمة الاطهار، ومتمکّناً علی الاطلاع علی مواقع الاجماع ومواضع الخلاف من کلمات العلماء الاخیار ... و نسأل الله أن یجعله من العلماء العاملین» ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
📷تصویر 🔰تصویری از مزار مرحوم آیت الله حاج (رضوان الله علیه) واقع در مقبره تویسرکانی ها در قبرستان تخت فولاد شهر اصفهان ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🔰مرحوم سید محمدباقر حسینی تویسرکانی فرزند مرحوم آیت الله حاج در سال ۱۲۵۴ شمسی(۱۲۹۳ قمری) در شهر اصفهان به دنیا آمد. او تحصیلات حوزوی خود را در اصفهان آغاز نمود و از محضر اساتید و علمای این شهر از جمله؛ *مرحوم آیت الله سید محمد شوشتری *مرحوم آیت الله ملاعبدالرزاق رشتی *مرحوم آیت الله شیخ *مرحوم آیت الله میرزا بدیع درب امامی *مرحوم آیت الله میرزا محمدحسن نجفی *مرحوم آیت الله میرزا محمدهاشم چهارسوقی *مرحوم آیت الله آخوند ملامحمد کاشانی *مرحوم حکیم آیت الله جهانگیرخان قشقائی و همچنین از محضر پدر دانشمند خود مرحوم آیت الله میرزا سید عبدالغفار حسینی تویسرکانی کسب فیض کرد و پس از آن به نجف اشرف رفت و دو سال در آنجا نزد حضرات آیات عظام؛ *مرحوم آیت الله آخوند محمدکاظم خراسانی *مرحوم آیت الله سید محمدکاظم طباطبائی یزدی *مرحوم آیت الله ملا محمدتقی شیرازی *مرحوم آیت الله سید اسماعیل صدر به تحصیل علم پرداخت. امّا به علت کسالت مجبور به بازگشت به اصفهان شد و نزد مرحوم آیت الله سید محمدباقر درچه‌ای و مرحوم آیت الله آخوند ملامحمدحسین فشارکی تحصیلات خود را تکمیل نمود و به اخذ اجازه اجتهاد و روایت نائل شد. مرحوم آیت الله آخوند ملا محمدحسین فشارکی در بخشی از این اجازه نامه درباره ایشان می نویسد : «و هو ممّن فاز و نال و حاز و احتوی بفضائل العلم و التقی و بدرجات العالم من العزّ و العلی العالم البهی و الفاضل النقی والناسک التقی، الناهج مناهج الفضل والرشاد و الدارک مدارک المجاهد فی الله، ذوالفهم العالی والفکر الوافی والذهن السلیم والذوق المستقیم، المهذب الصافی، ابوالمکارم والمفاخر، المولی الحاج السید محمد باقر التویسرکانی...»(بزم قدسیان قاسمی، ص۸۸) مرحوم سید محمدباقر عالمی جامع و منزوی بود و در اصفهان در همان مسجد مرحوم والد اقامه نماز می کرد و بیشتر اوقات در کتابخانه خود به مطالعه مشغول بود و جمعی از فضلاء به منزل او می‌رفتند و به مباحثه می‌ پرداختند. همچنین او انسانی متواضع و پارسا و متخلق به اخلاق اسلامی بود و از صحبت و معاشرت با عوام حتی المقدور کناره می گرفت، گرچه در مواقع نیاز به بیان امور شرعی و مسائل مذهبی و حل مشکلات آنها می پرداخت. اهل علم و فضل بسیار مورد احترام او بودند و هرگاه طلبه ای وارد مجلس می شد به احترام او به پا می ایستاد. مرحوم سید محمدباقر تویسرکانی دارای دو فرزند ذکور به نامهای؛ مرحوم حاج و مرحوم حاج می باشند. مرحوم آیت الله سید محمدعلی مبارکه‌ای از شعراء، فضلاء و مجتهدین و مشاهیر شهر مبارکه و شهر اصفهان نیز داماد ایشان بود. از جمله آثار ایشان نیز می توان به تالیفاتی چون؛ *کتاب «محاسن الکلمات فی أحکام الفقهیات» از بحث طهارت تا دیات *کتاب «کفایة المحدثین فی مواعظ الأیام و الشهور و السنین» *کتاب «مشکوة الضیاء فی أحوال جدّتی الزهراء(س)» *کتاب «مآثر الباقریة فی البروج الاثنی عشریة» *کتاب «تحفة الإخوان فی فضیله القرآن» *کتاب «هدیة الامة فی فضیلة الجمعة» *کتاب «روض الجنان فی حالات صاحب الزمان(عج)» *کتاب حواشی بر «شرایع الاسلام» *کتاب حواشی بر «شرح لمعه» *کتاب حواشی بر «مغنی اللبیب» اشاره نمود. سرانجام ایشان در روز شنبه ۸ آبان سال ۱۳۳۳ شمسی برابر با روز ۲ ربیع الاول سال ۱۳۷۴ قمری در اصفهان از دنیا رفت و در داخل بقعه تویسرکانی جنب مزار مرحوم والد به خاک سپرده شد. ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🔰مرحوم حاج سیدابوالحسن حسینی تویسرکانی فرزند دیگر مرحوم آیت الله و برادر کوچکتر مرحوم آیت الله در سال ۱۲۵۶ شمسی(۱۲۹۴ قمری) در شهر اصفهان به دنیا آمد. او نیز مانند برادر خود تحصیلات حوزوی خود را در اصفهان آغاز نمود و از محضر علمای این شهر از جمله؛ *مرحوم آیت الله سید محمد شوشتری *مرحوم آیت الله ملاعبدالرزاق رشتی *مرحوم آیت الله میرزا محمدحسن نجفی *مرحوم آیت الله میرزا محمدهاشم چهارسوقی *مرحوم آیت الله جهانگیرخان قشقائی *مرحوم آیت الله آخوند ملامحمد کاشانی *مرحوم آیت الله سید محمد باقر درچه‌ای *مرحوم آیت الله آخوند ملامحمد حسین فشارکی و همچنین از محضر پدر دانشمند خود مرحوم آیت الله تلمذ نمود. این عالم فاضل و فقیه جامع در این شهر تحصیل نمود و سال‌ها در مسجد مرحوم آیت الله حاج محمّدجعفر آباده‌ای همان مسجد مرحوم والد اقامه جماعت نمود، و او از علمای متنفّذ و محترم اصفهان به شمار می‌رفت. او عالمی متواضع و خیرخواه و خوش اخلاق و بزرگ منش بود و از کسی چیزی نمی گرفت و از املاک موروثی پدرش اعاشه می کرد. برای تعمیر مسجد هم گفته بود از مردم پول نگیرند و مسجد موقوفه ای داشت و هر چه به دست می آمد صرف مسجد می کرد. مرحوم میرزا محمدابراهیم جواهری در یادداشتهای خود درباره ایشان و برادرشان می نویسد : «در زمان رضاشاه که حوزه درس کمتر بود و طلاب پراکنده شده بودند، چند نفر از علما که کاری جز نماز جماعت نداشتند و ضمناً مجتهد یا قریب الاجتهاد بودند، در مسجد حاج محمدجعفر، دور هم جمع شده، مباحثه فقهی می کردند. کتابی در جلو مرحوم حجه الاسلام حاج سید فتح الله بدیعی(بدیع زاده) فقیه عادل وارسته بود که می خواند و حاج میرزا ابوالحسن تویسرکانی و برادرش مرحوم حجه الاسلام حاج میرزا محمد باقر تویسرکانی، نویسنده چند جلد کتاب، و شیخ محمدحسن کاشی(مدرّس ادبیات) و گاهی شیخ حیدرعلی محقق آدرمن آبادی هم حاضر شده، مباحثه می کردند.»(بزم قدسیان قاسمی، ص۹۲) سرانجام ایشان در روز سه‌ شنبه ۲۰ خرداد سال ۱۳۴۲ شمسی برابر با روز ۱۸ محرم سال ۱۳۸۳ قمری در شهر اصفهان از دنیا رفت و در داخل بقعه تویسرکانی جنب مزار مرحوم والد و برادر بزرگ خود به خاک سپرده شد. ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🔰مرحوم حاج میرزا محمدعلی تویسرکانی فرزند «مرحوم میرزا محمدتقی نائب الصدر» در اواخر قرن سیزدهم در شهر تویسرکان همدان به دنیا آمد. پدرش مرحوم میرزا محمدنقی نایب الصدر از علمای بزرگ شهر تویسرکان بود و منصب نیابت صدرالعلمایی را داشت. مرحوم میرزا محمد علی دوره مقدمات و بخشی را در همدان گذراند و سپس جهت ادامه تحصیل و استفاده از محضر علمای بزرگ اصفهان به این شهر مهاجرت کرد و پس از تحصیل فقه و اصول و حکمت و سایر علوم اسلامی، به درجه اجتهاد رسید. از جمله اساتید ایشان در اصفهان می توان به علمایی چون؛ *مرحوم آیت الله *مرحوم آیت الله ملامحمد باقر فشارکی *مرحوم آیت الله سید محمدباقر موسوی چهارسوقی خوانساری صاحب کتاب «روضات الجنات» *مرحوم آیت الله میرزا محمد هاشم خوانساری اشاره نمود. همچنین ایشان از اساتید خود دارای اجازه نامه فقهی و روایی است. مرحوم میرزا محمدعلی بعدها در مدرسه نیم‌آورد اصفهان به تدریس پرداخت و آثار علمی ارزشمندی نیز در فقه و اصول و کلام تألیف نمود. برخی از شاگردان ایشان عبارتند از : *مرحوم آیت الله سید احمد خوانساری *مرحوم آیت الله ملامحمد جواد صافی گلپایگانی *مرحوم آیت الله حاج *مرحوم آیت الله سید شمس الدین خادمی *مرحوم آیت الله میرزا محمّد طبیب زاده *مرحوم آیت الله سید محمود خوانساری *مرحوم آیت الله شیخ محمد علی مظاهری تیرانی *مرحوم آیت الله شیخ اسدالله ایزدگشسب گلپایگانی مرحوم میرزا محمدعلی تویسرکانی دارای آثار متعددی در زمینه فقه و اصول و سایر علوم اسلامی بوده است. او در آغاز یکی از رسائل خود به این آثار اشاره کرده و می نویسد : «مدتی است متمادی که در دارالسلطنه اصفهان مشغول تحصیل و نشر احکام و تعلّم و تعلیم فضلاء اعلام و تصنیف و تألیفم؛ حتّی صنّفت فی الفقه کتباً عدیده و فی مبانیها قواعد رشیقه و فی الاصول رواشح نفیسه و فی الاخلاق و التفسیر مسائل مشکله و فی الرجال و الدرایه سطوراً وافیه و فی ردّ المذاهب المبتدعه رسائل شافیه و لبعض الاخبار و دعاء السمات شروحاً عالیه و مع ذلک کتابی در وجوه اعجاز قرآن منظوم نموده که به وضوح پیوسته و بی شائبه تکلّف توان گفت که اتفاق تألیف کتابی چنین نبود مگر از اقتضای عهد میمون و اختر همایون آن حضرت...» همچنین در اجازه نامه مرحوم آیت الله ملامحمد باقر فشارکی به ایشان نیز اشاره ای به تألیفات او شده است و چنین آمده : «حضر عندی و عند غیری من العلماء الأجله سنین کثیره و تکلّم معی فی المطالب الاصولیه و الفروع الفقهیه و القواعد الرجالیه و صنّف فیها شطراً وافیاً و حزباً کاملاً»(بزم قدسیان قاسمی، ص۱۰۰) همچنین مرحوم علامه میرزا محمد هاشم خوانساری و صاحب روضات نیز در اجازات خود به تألیفات او اشاره کرده و آنها را آثاری محققانه خوانده و ستوده اند. مرحوم آیت الله سید محمدباقر موسوی خوانساری در این باره می نویسد : «فوجدتها کنزاً مشحونا بلآلی الفرائد؛ بل بحرا مخزونا فیه ما یراد من الجواهر والفرائد، بحیث ینادی کلّ واحده منها ببروک برکه الاستعداد لنیل المراد فی جوهر جبله مملیها، ویشهد بظهور ملکه الاجتهاد من زوبر جوانح مؤتیها و مبدئها»(بزم قدسیان قاسمی، ص۱۰۲) متأسفانه از سرنوشت این آثار گرانبها هیچ اطلاعی در دست نیست. در اصفهان تاکنون به سه اثر از او دست یافته است که عبارتند از : *کتاب شرح دعای سمات *رساله در شبهات شیطان لعین *رساله در کلام(که نسخه خطی هر دو کتاب آخر در کتابخانه ابن مسکویه اصفهان نگهداری می شود.) سرانجام ایشان‌ در سال ۱۲۹۰ شمسی برابر با سال ۱۳۲۹ قمری در شهر اصفهان از دنیا رفت و پیکر ایشان در بقعه تویسرکانی ها به خاک سپرده شد. ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🕌علمای همدانی مدفون در : ┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈ 👥آیات و حجج اسلام و المسلمین : ۱)مرحوم شیخ ۲)مرحوم حاج ۳)مرحوم حاج ۴)مرحوم حاج ۵)مرحوم حاج ۶)مرحوم شیخ ۷)مرحوم شیخ ۸)مرحوم شیخ ۹)مرحوم شیخ ۱۰)مرحوم حاج ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🔰مرحوم حاج شیخ محمدباقر همدانی متخلص به «واثق» فرزند مرحوم «ملاحسنعلی همدانی» در سال ۱۲۳۶ شمسی(۱۲۷۴ قمری) در شهر همدان به دنیا آمد. پدرش مرحوم ملاحسنعلی بن محمّد بن میرزای همدانی نیز اهل علم بود. او در جوانی بعد از گذراندن مقدمات دروس علوم دینی در همدان و بروجرد، در سال ۱۲۵۷ شمسی برای ادامه تحصیل و تکمیل مدارج علمی، راهی حوزه علمیه اصفهان شد و در محضر بزرگانی همچون مرحوم آیت الله العظمی شیخ محمّدباقر فشارکی تلمذ نمود. او در تجوید، نحو، صرف، اشتقاق، لغت، معانی بیان، منطق، کلام، حکمت، ادبیات، ریاضیات، تاریخ، عروض، درایه، فقه، اصول، تفسیر، اخبار و غیره استاد بود و از علمای عصر اجازه اجتهاد داشت. مرحوم واثق به مدت سی سال در مدرسه صدر اصفهان مدرس ادبیات عرب بود و از جمله خدماتش تصحیح برخی از مجلدات کتاب «بحار الانوار» مرحوم علامه مجلسی است. او دارای حافظه ای سرشار بود و بیشتر آیات قرآن کریم و بسیاری از ادعیه و اشعار شعرا را در حفظ داشت. دختر مرحوم میرزا محمدعلی خوشنویس همسر ایشان و مرحوم حاج میرزا پسر ایشان بود. مرحوم واثق همدانی در اصفهان با مرحوم آیت الله حاج رفاقت داشت. مرحوم نیّر در این باره می نویسد : «حکی لی والدی الماجد العلامة الواثق و هو استادی و علیه فی جمیع العلوم قرائتی و اعتمادی، أنّ له صدیقا من أجلة علماء المنقول والمعقول فی اصبهان، اسمه المیرزا عبدالغفار التویسرکانی(حشره الله مع أجداده الطاهرین) وقد رأیته فی صغر سنّی، و کانت حینئذ بین المؤلف و اولاده المکرمین مؤالفة و مصاحبة» او دارای آثار و تالیفاتی است که از آن جمله آنها؛ *کتاب «دیوان اشعار» با تخلص "واثق" قریب به دو هزار بیت، مشتمل بر نصایح و مرثیه و لیلی و مجنون و سفرنامه و غزلیات و غیره. *کتاب «لیلی و مجنون» *کتاب «نصح الحبیب» بر وزن مثنوی مولوی که آن را به نظم آورده است. شعر مرحوم میرزا حبیب الله نیّر فرزند مرحوم واثق در وفات مرحوم والد که می گوید : صبح شنبه شده بیرون ز سرای فانی طائف خانه حق بارگه سبحانی باقر علم که او داشت تخلّص "واثق" یافت از مسند حق مرتبت سلطانی بود زاهل همدان مسکن وی اصفاهان بزم فردوس برین گشت از او نورانی سرانجام مرحوم واثق همدانی در روز شنبه ۶ بهمن سال ۱۲۹۶ شمسی برابر با ۱۲ ربیع الثانی سال ۱۳۳۶ قمری در شهر اصفهان از دنیا رفت و در قبرستان تخت فولاد در تکیه تویسرکانی ها به خاک سپرده شد. ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan
🔰مرحوم شیخ محمد حسین همدانی اصفهانی فرزند مرحوم آیت الله شیخ در سال ۱۲۳۵ شمسی(۱۲۷۲ قمری) در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. پدرش مرحوم آیت الله شيخ محمدحسن همدانی حائری(متوفی ۱۲۸۱ شمسی) از علماء کربلا و از ادبای اهل فضل بود که در کربلای معلی به دنیا آمده بود، ديوان «مشکاة‌ الولاية المظفری» از آثار ایشان است و اجدادشان در اصل همدانی بودند. مرحوم آیت الله شیخ برادر کوچک ایشان بود‌. شیخ محمدحسین عالم و ادیب و محقق، شاعر، مفسر بود که در حوزه علمیه شهر همدان تحصیل علوم دینی را شروع و سپس به حوزه علمیه اصفهان عزیمت نموده و از جمعی از علماء و فضلای اصفهان کسب فیض نمود که از جمله آنها؛ *مرحوم حاج‌ میرزا *مرحوم آیت الله میرزا حبیب الله رشتی *مرحوم آیت الله *مرحوم آیت الله *مرحوم آیت الله سید محمد هاشم موسوی خوانساری چهارسوقی، بودند. او عالم کامل و فقیه عارف، از بزرگان علمای معقول و منقول و مدرّسین مدرسه «نیم آورد» اصفهان بود. او بعدها به تدریس کتب فقه و اصول و ادبیات در مدرسه نیم آورد اشتغال داشته و نزدیک به یکصد جلد کتاب و رساله در موضوعات مختلف تألیف کرده است. از جمله آثار او کتاب «جراب الحکمة» است در چهار جلد، که مطالب متنوعه را در آن گردآورده شده است. مرحوم میرزا علی نقی کوثر همدانی به او دستور عرفان و سیر و سلوک داده بود. مرحوم آیت الله چهارسوقی نیز به او اجازه روایت داده بود که نسخه آن در کتابخانه مرحوم آیت الله العظمی سید شهاب الدین مرعشی نجفی در قم موجود است. ایشان سالها بدون زن و فرزند در مدرسه «جده بزرگ»(از مدارس دورۀ صفوی در اصفهان) ساکن بوده و در سال آخر عمر خود به منزل مرحوم آیت الله میرزا ، که یکی از شاگردانش بود، منتقل شد. میرزا محمدباقر تویسرکانی کتاب «حاشیه ملاعبدالله» را در مدرسه جدّه بزرگ نزد مرحوم همدانی خوانده بود. برخی از شاگردان مرحوم میرزا حسین همدانی عبارتند از : *مرحوم حاج سید محمد باقر حسینی تویسرکانی *مرحوم حاج سید محمد باقر علوی شهیدی *مرحوم حاج سید محمد لطیف خواجویی *مرحوم حاج شیخ محمد علی کرمانی *مرحوم شیخ حیدر علی ندیم الملک مرحوم همدانی تألیفات محققانه زیادی داشته که برخی دیگر از آثار او عبارتند از؛ *کتاب «الفوائد المهمة» در اصول فقه که آن را پس از نگارش یک دوره کامل اصول و تألیف کتاب دیگری در اصول، نگاشته و نسخه آن در ۵۳۷ برگ موجود است. *کتاب «مواقف الطالبین فی الاصول الملقاة من الأئمة المعصومین» در حدود ۳۰۰ برگ *کتاب «مواهب الأحکام فی شرح شرایع الإسلام» که نسخه ای از آن مشتمل بر زکات تا اعتکاف، که در مدرسه صدر اصفهان تألیف شده است. *کتاب «الوجیزة فی الرجال و الدرایة» *کتاب «معارج التقی» که در باب صلاة تألیف شده است. *کتاب «حاشیه بر فرائد الاصول» *کتاب «تلخیص القواعد» در باب علم اصول فقه *کتاب «تذکرة الطالبین» در دو جلد در باب علم نحو نگاشته شده است. *کتاب «المفتاح» در باب علوم الهیات به طریق فلسفی *کتاب «کتاب فی الرجال» *کتاب «کشف الاستار» در شرح «تبصرة المتعلمین» مرحوم علامه حلی که نسخه خطی بخش طهارت و صلاة و متاجر موجود است. *کتاب «کتاب الحدود» *کتاب «کتاب المیراث» که در کتابخانه مرحوم آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی موجود است. کتابهایی هم درباب مجالس و منابر او که خود تدوین نموده بود، موجود است. او شعر نیز می سرود و تخلصش «معانی» بود و دیوانی مختصر نیز دارد. سرانجام مرحوم شیخ محمدحسین همدانی در سال ۱۲۸۵ شمسی برابر با سال ۱۳۲۴ قمری در شهر اصفهان از دنیا رفت و در صحن شرقی امامزاده درب امام شهر اصفهان به خاک سپرده شد. ✍کانال 🆔 @OlamayeHamedan