الف)
#سيد_محمد_حسينی_آقانجفی_همدانی
#سید_جمالالدین_اسدآبادی
#ملامحمدحسین_اردستانی
#ملافتحعلی_انصاری_همدانی
#محمدجواد_انصاری_همدانی
#محمدتقی_انصاری_همدانی
#عبدالرزاق_اصفهانی_حائری
#تقی_ایزدی_همدانی
#عبدالجبار_اسدآبادی
#محمد_انواری
#زینالعابدین_انواری
#محمود_انواری
#ابوالفضل_انواری
#ابوالفتح_انواری
#محمدباقر_محیالدین_انواری
#یوسف_انواری
#یحیی_انواری
#جعفر_انواری
#محمدرضا_ابوالقاسمی
#رضا_انصاری_همدانی
#علی_انصاری_همدانی
#سید_علیاصغر_ابطحی
#سید_میرزا_امامیزاده
#سید_اسماعیل_اصغری_بهاری
#سید_ابراهیم_اصغری_بهاری
#سید_شکرالله_اصغری_بهاری
#احمد_احمدی
#علی_آقامحمدی
#سید_همایون_امامی_تویسرکانی
#یوسف_احدى_قروهای
#روحالله_انصاری
#حسین_آقامحمدی
#عبدالله_اردستانی
#مسلم_اسدی
#علی_اصغری_همدانی
#عباس_اسماعیلی
#سید_ناصر_ابوالمعالی
#عینالله_اخلاقی
#عبادالله_اسکندری_نژاد
#احمد_امامی
#بیتالله_افشاری
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
ب)
#محمد_بهاری
#محمدباقر_بهاری
#باقر_بهاری
#محمدحسین_بهاری
#ملامحمدشریف_بیغشی_ملایری
#سید_نصرالله_بنی_صدر
#ملاعبدالله_بروجردی_همدانی
#مجتبی_بشیری
#علیاصغر_باقری_همدانی
#سید_محمدعلی_بطحایی
#محمداسماعیل_بهاری
#شمسعلی_بهنام_پور
#غلامحسن_بهرامی_نوید
#مهرابعلی_بهرامی_نوید
#سهراب_بهرامی_سعادت
#سید_محمدهاشم_بهشتی
#علی_بیات
#مرتضی_بشیری
#سید_سعید_بطحائیان
#عیسی_بسطامی
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
پ)
#غضنفر_پناهیان
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
ت)
#ملامحمد_تالهی_همدانی
#مرتضی_تألهی_همدانی
#محمدهادی_تالهی_همدانی
#علی_تالهی_خرمآبادی
#ملاحسینعلی_تویسرکانی
#محمدعلی_تویسرکانی
#میرزامحمدعلی_تویسرکانی
#محمدنبی_تویسرکانی
#سید_محمدطاهر_تویسرکانی
#سید_محمدشریف_تویسرکانی
#میرزامحمدعلی_تویسرکانی
#علیاصغر_ترابی
#عبدالکریم_ترابی
#جواد_ترابی
#سید_رضا_تفرشی
#سید_هادی_تفرشی
#میرزامهدی_تنزیلی_همدانی
#میرزامحمد_تنزیلی_همدانی
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
ث)
#محمدتقی_ثابتی_همدانی
#محمد_ثابتی_همدانی
#مهدی_ثابتی_همدانی
#شیخ_علی_ثابتی_همدانی
#میرزاعلی_ثابتی_همدانی
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
ح)
#محمد_حجت_دریایی_همدانی
#اسدالله_حجت_همدانی
#سید_محمود_حسنی_حلم
#سید_محسن_حسنی_حلم
#سید_مرتضی_حسنی_حلم
#سید_موسی_کلانتر_همدانی
#سید_محمد_حسینی_کمالی
#محمدولی_حیدری_نهاوندی
#محمدعلی_حیدری_نهاوندی
#سيد_ابوالقاسم_حميدی_همدانی
#سيد_هاشم_حميدی_همدانی
#سید_احمد_حسینی_قائم_مقامی
#سید_عبدالغفار_حسینی_تویسرکانی
#سید_محمدباقر_حسینی_تویسرکانی
#سید_ابوالحسن_حسینی_تویسرکانی
#سید_احمد_حسینی_تویسرکانی
#سید_محمد_حسینی_تویسرکانی
#سید_مهدی_حسینی_بیان
#سید_احمد_حسینی_ملایری
#سید_اسدالله_حسینی_همدانی
#سید_علی_حسینی_همدانی
#سید_ابوالقاسم_حسینی_پناه
#سید_محمدمهدی_حسینی_همدانی
#سید_حسن_حسینی_شفایی
#سید_خلیل_حسینی_شفایی
#سيد_جمالالدين_حسينى_همدانى
#سید_صادق_حسینی
#سید_علیاصغر_حجازی
#ابراهیم_حجتی_فامنینی
#محمد_حجتی_فامنینی
#محمدتقی_حجتی_فامنینی
#احمد_حجتی_فامنینی
#محمد_حاتم_پور
#کاظم_حمزهای
#سید_هادی_حسینی_نیا
#سید_فاضل_حسنی
#سید_مصطفی_الحسینی
#سیدآقا_حسینی
#سید_احد_حسینی
#طاهر_حبیبی
#کاظم_حمزهای
#سید_ابوالحسن_حسینی_سرمدی
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
ج)
#حيدرعلی_جابری_انصاری_همدانی
#غلامحسین_جعفری_همدانی
#سید_محمد_جلالی_همدانی
#شیرمحمد_جورقانی_همدانی
#محمد_جابری_عربلویی
#حسن_جولانی
#حسن_جابریان
#علیمحمد_جولستانی_تویسرکانی
#سید_فخرالدین_جلیلی_صدر
#سید_محمدرضا_جلیلی_صدر
#قربانعلی_جلوه
#جواد_جلوه
#جلال_جلوه
#مهدی_جلوه
#محمد_جوادی
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
خ)
#سید_خسرو_خسروی_همدانی
#سید_عباس_خسروی_همدانی
#سید_علیاکبر_خسروی_همدانی
#سید_علیاصغر_خسروی_همدانی
#سید_محمدعلی_خسروی_همدانی
#سید_رضا_خسروی_همدانی
#سید_عبدالحسین_خسروی_همدانی
#سید_غلامحسین_خسروی_همدانی
#سید_محمدحسین_خسروی_همدانی
#سید_احمدعلی_خسروی_همدانی
#سید_حسن_خسروی_همدانی
#محمد_خالصی_زاده
#سید_احمد_خداشناس
#قنبر_خاکسار
#علی_خلخالی
#حسین_خلیلى
┈┉┅━━━━━━━━┅┉┈
علمای همدان
🔟 #معرفی_علمای_همدان 👤مرحوم آیت الله حاج #سيد_محمد_حسينی_آقانجفی_همدانی(رضوان الله علیه) 📆متوفی : س
1⃣1⃣ #معرفی_علمای_همدان
👤مرحوم آیت الله میرزا
#محمد_حجت_دریایی_همدانی(رضوان الله علیه)
📆متوفی : سال ۱۳۲۱ شمسی
🕌مدفن : قم_قبرستان حاج شیخ
✍کانال #علمای_همدان
🆔 @OlamayeHamedan
📷تصویر #قبور_علماء
🔰تصویری از مزار مرحوم آیت الله میرزا
#محمد_حجت_دریایی_همدانی(رضوان الله علیه) واقع در قبرستان حاج شیخ(قبرستان نو) قم
✍کانال #علمای_همدان
🆔 @OlamayeHamedan
#زندگینامه
🔰مرحوم میرزا اسدالله حجت همدانی فرزند مرحوم میرزا #محمد_حجت_دریایی_همدانی(رضوان الله علیه) در سال ۱۲۷۱ شمسی(۱۳۱۰ قمری) در محله جولان همدان در یک خانواده علم و فقاهت به دنیا آمد.
پدرش مرحوم آیت الله میرزا محمد حجت(دریایی) همدانی از اعاظم مجتهدین و از فقهای برجسته و افاضل علمای همدان بود که از تربیت یافتگان حوزه علمیه نجف محسوب می شد.
جدش مرحوم حاج شیخ محمدحسن حجت نیز از اکابر علماء و فضلای همدان بود.
مرحوم میرزا اسدالله از نظر سنی از مرحوم آیت الله #آخوند_ملاعلی_معصومی_همدانی هم بزرگتر بود و در همدان به «آمیرزا اسدالله حجت» معروف بود.
مرحوم میرزا اسدالله تحصیلات مقدمات و بخشی از دروس سطوح را در محضر مرحوم والد در همدان بهره برد و سپس برای کسب علم به شهر اصفهان عزیمت نمود.
او در حوزه اصفهان مدتی از بزرگان و علمای اصفهان از جمله مرحوم آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی استفاده علمی کرد، ولی فکر سرشار و ذهن موّاج او اقامت در اصفهان را با همه عظمت علمی آن، مناسب ندید و به شهر قم عزیمت نمود.
او در حوزه علمیه تازه تاسیس قم نزد مرحوم موسس، آیت الله العظمی شیخ عبدالکریم حائری یزدی سالها تلمذ نمود.
مرحوم آیت الله صابری درباره ایشان می نویسد :
«او عالمی جلیل و فاضلی کامل فقیهی محقق مجتهدی دقیق و در دقت نظر و ظرافت فکر بر بسیاری از اقران خویش برتری داشت و مانندش کمتر پیدا می شد.»(تاریخ مفصل همدان، ج۲، ص۲۰۳)
او در همدان در کنار مرحوم آیت الله میرزا #اسدالله_غروی_شریعتمداری(رضوان الله علیه) لقب «اسدین» را به آن دو عالم بزرگوار داده بودند.
متأسفانه شرایط بد و خفقان دوران سلطنت رضاخان پهلوی، مانع از شکوفایی دانش و مقام علمی آنان گردید.
میرزا اسدالله حجت به همراه مرحوم میرزا اسدالله غروی شریعتمداری برای ادامه تحصیل و تکمیل مدارج علمی عازم نجف اشرف گردید و از اساطین علم و فقهای آن دیار به استفاده علمی پرداخت و سالیانی در درس محقق اصولی مرحوم آیت الله آقاضیاء الدین عراقی حاضر و با تمام دقت و مراقبت به تکمیل مراتب علمی خود اشتغال داشت و از بسیاری از مجتهدین به اخذ اجازه و گواهی اجتهاد نائل و در همه اجازات از دقت نظر و جودت فکر و استقامت رأی او تمجید و توصیف شده است.
مرحوم آمیرزا اسدالله حجت پس از نیل به کمالات عالیه علم و فضل و شایستگی به ایران بازگشت و در همدان در محله جولان مسکن پدری خویش ساکن شد و در مسجد جامع شب و ظهر در یکی از شبستانها اقامه نماز جماعت می نمود و صبحها در مسجد «نظر بیگ» نزد محله جولان امامت می کرد و برای عده ای تدریس فقه و اصول داشت.
از جمله شاگردان ایشان در همدان؛
*مرحوم آیت الله #علی_عراقچی_همدانی
*مرحوم آیت الله #احمد_صابری_همدانی
*مرحوم آیت الله #احمد_رحمانی_همدانی
*مرحوم حاج شیخ #احمدعلی_مروج
*حاج #سید_فاضل_حسنی بودند.
مرحوم آیت الله عراقچی درباره ایشان در خاطرات خود می نویسد :
«وقتی به همدان آمد از نظر مالی وضعیت خوبی نداشت و به ناچار دفتر ازدواج باز کرد و این امر به موقعیت اجتماعی او ضربه زد؛ زیرا در آن ایام اگر کسی محضردار میشد، مردم او را با حکومت طاغوت مرتبط میدانستند و در اذهان مردم از عدالت ساقط میشد. به همین خاطر پس از درگذشت پدر، وقتی به اقامه نماز در مسجد پدرشان پرداخت، مردم چندان استقبال نکردند.»(پرتو آفتاب، ص۲۳)
مرحوم آمیرزا اسدالله حجت از علمای بزرگ اجازه اجتهاد و روایت دارد که همه را مؤلف مشاهده و قرائت کرده و الفاظ و القابی که در آنها به کار برده شده، همه از مقام عالی و موقعیت بزرگ علمی و عملی و تقوای او حکایت دارد.
در اجازه ای که مرحوم آیت الله آقاضیاء الدین عراقی برای او نوشته این عبارات دیده می شود :
«العالم الفاضل جمال الملة والدين و بهاء الفقهاء والمجتهدين العالم الربانی و الفاضل الصمداني»
مرحوم آیت الله شیخ عبدالکریم جزی اصفهانی در تاریخ ۱۲ رجب ۱۳۳۶ قمری اجازه روایتی برای ایشان نوشته و در آن اجازه چنین گفته که من بنا و معاهده با خود داشتم که برای کسی اجازه ننویسم، ولکن او از نظر شدت اعتماد به استعداد و حصول قوه قدسیه و تقوای ایشان این اجازه را نوشتم.
مرحوم آمیرزا اسدالله حجت از آنجایی که مدتی هم نزد مرحوم آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی اصفهانی درس خوانده بود، از ایشان هم اجازه ی اجتهاد دارد که او در آن اجازه نامه با این عبارت و جملات توصیف شده است.
«العالم العادل والفاضل الكامل نور حديقة بساتين الفقهاء قد حضر عندي برهة من الزمان و قرأ جملة من الاحكام فوجدته ذاخ جودة القريحة و استقامة السليقة بالغارتبة الاجتهاد(الاجازه)»
سرانجام ایشان در روز پنجشنبه، در ۱ مهر سال ۱۳۶۱ شمسی مطابق با ۲(۵) ذی الحجه سال ۱۴۰۲ قمری در سن ۹۰ سالگی در همدان درگذشت و پس از تشییع، پیکر ایشان در آرامستان باغ بهشت همدان به خاک سپرده شد.
✍کانال #علمای_همدان
🆔 @OlamayeHamedan
👥حضرات آیات و حجج اسلام :
۱)مرحوم #سيد_محمد_حسينی_آقانجفی_همدانی
۲)مرحوم #عبدالرزاق_اصفهانی_حائری
۳)مرحوم #سید_محمدعلی_بطحایی
۴)مرحوم #حاجآقا_رضا_همدانی
۵)مرحوم #محمدجواد_انصاری_همدانی
۶)مرحوم #محمد_متقی_همدانی
۷)مرحوم #محمدتقی_انصاری_همدانی
۸)مرحوم #ملامحمدرضا_واعظ_همدانی
۹)مرحوم #سید_عبدالحمید_گروسی
۱۰)مرحوم #سید_عبدالمجید_گروسی
۱۱)مرحوم #سید_عبدالمجید_همدانی
۱۲)مرحوم #ملا_عبدالصمد_همدانی
۱۳)مرحوم #میرسید_علی_همدانی
۱۴)مرحوم #موسی_فقیهی_ناظمالشریعه
۱۵)مرحوم میرزا #محمدعلی_نوری_ناظمالشریعه
۱۶)مرحوم #حيدرعلی_جابری_انصاری_همدانی
۱۷)مرحوم #سید_مصطفی_هاشمی
۱۸)مرحوم #محمد_همدانی_کاظمینی
۱۹)مرحوم #ملامحمدحسین_اردستانی
۲۰)مرحوم #سید_محمد_واعظ_عراقی
۲۱)مرحوم #سید_محسن_هزاوهای_همدانی
۲۲)مرحوم #محمد_ربیع_همدانی
۲۳)مرحوم #محمد_فیاض_همدانی
۲۴)مرحوم #محمدتقی_ثابتی_همدانی
۲۵)مرحوم #محمد_ثابتی_همدانی
۲۶)مرحوم #مهدی_ثابتی_همدانی
۲۷)مرحوم #شیخ_علی_ثابتی_همدانی
۲۸) مرحوم #ابوالقاسم_ثابتی_همدانی
۲۹)مرحوم #میرزاعلی_ثابتی_همدانی
۳۰)مرحوم #سید_علی_عرب_همدانی
۳۱)مرحوم #علی_عالمی_دامغانی
۳۲)مرحوم #محمدعلی_عالمی_دامغانی
۳۳)مرحوم #محمدتقی_عالمی_دامغانی
۳۴)مرحوم #محمدتقی_عندلیب_همدانی
۳۵)مرحوم #حسین_عندلیب_همدانی
۳۶)حاج #محمد_عندلیب_همدانی
۳۷)مرحوم میرزا #محمد_حجت_دریایی_همدانی
۳۸) مرحوم میرزا #اسدالله_حجت_همدانی
۳۹)مرحوم #حسن_طبسى
۴۰)مرحوم #سید_محمدرضا_طباطبایی_همدانی
۴۱)مرحوم #سید_جعفر_طباطبایی_همدانی
۴۲)مرحوم #سید_ابوالقاسم_طباطبایى_همدانی
۴۳)مرحوم #سید_اسماعیل_موسوی_همدانی
۴۴)مرحوم #سید_محمدباقر_موسوی_همدانی
۴۵)مرحوم #احمد_صابری_همدانی
۴۶)مرحوم #رسول_رسولی
۴۷)مرحوم #محمد_رسولی
۴۸)مرحوم #میرزا_محمد_واعظ_همدانی
۴۹)مرحوم #ابوالقاسم_صدوقی_همدانی
۵۰)مرحوم #حسین_خلیلى
مرحوم #علی_خلخالی
۵۲)مرحوم #سید_موسی_کلانتر_همدانی
۵۳)مرحوم #سید_محمد_حسینی_کمالی
۵۴)مرحوم #سید_حسن_مدنی_همدانی
۵۵)مرحوم #سید_محمود_حسنی_حلم
۵۶)مرحوم #سید_محسن_حسنی_حلم
۵۷)حاج #سید_مرتضی_حسنی_حلم
۵۸)مرحوم #سید_احمد_حسینی_قائم_مقامی
۵۹)مرحوم #سید_محمد_طباطبایی_همدانی
۶۰)مرحوم #سید_احمد_طباطبایی_همدانی
👥آیات و حجج اسلام و المسلمین :
۱)شیخ #محمد_تقی_عندلیب_همدانی
۲)شیخ #علی_عراقچی_همدانی
۳)شیخ #احمد_قدوسی
۴)شیخ #علی_قدوسی
۵)شیخ #علی_اصغر_باقری_همدانی
۵)شیخ #نورالدین_نهاوندی
۶)شیخ #علی_انصاری_همدانی
۷)شیخ #سید_عمیدالدین_فاطمی
۸)حاج #سید_محمدباقر_موسوی_همدانی
۹)حاج #سید_محمدعلی_خسروی_همدانی
۱۰)حاج #سید_عبدالحسین_خسروی_همدانی
۱۱)حاج #سید_محمدحسین_خسروی_همدانی
۱۲)حاج #سید_محمد_موسوی_نهاوندی
۱۳)شیخ #محمود_مفتح
۱۴)شیخ #محمد_مفتح
۱۵)شیخ #محمد_متقی_همدانی
۱۶)شیخ #محمد_جواد_انصاری_همدانی
۱۷)شیخ #محمدتقی_انصاری_همدانی
۱۸)شیخ #محمدتقی_ثابتی_همدانی
۱۹)حاج #شیخ_علی_ثابتی_همدانی
۲۰)حاج #میرزاعلی_ثابتی_همدانی
۲۱)حاج #سید_مصطفی_هاشمی
۲۲)شیخ #احمد_رحمانی_همدانی
۲۳)شیخ #ابراهیم_نوری_همدانی
۲۴)شیخ #حسن_نوری_همدانی
۲۵)حاج #سید_جواد_موسوی_خوانساری
۲۶)شیخ #میرزاحسن_رازینی
۲۷)شیخ #محمد_رازینی
۲۸)شیخ #ابوالقاسم_رازینی
۲۹)شیخ #محمود_رازینی
۳۰)شیخ #علیرضا_رازینی
۳۱)شهید شیخ #علی_رازینی
۳۲)شیخ #جمالالدین_رازینی
۳۳)شیخ #عزیزالله_علیمرادیان_نهاوندی
۳۴)شیخ #احمد_صابری_همدانی
۳۵)شیخ #زین_العابدین_انواری
۳۶)شیخ #یحیی_انواری
۳۷)شیخ #یوسف_انواری
۳۸)حاج #سید_اسدالله_حسینی_همدانی
۳۹)شیخ #مالک_کاویانی_محمدی
۴۰)شیخ #احمد_احمدی
۴۱)شیخ #محمد_ربیع_همدانی
۴۲)شیخ #علیاصغر_شفیعی_همدانی
۴۳)شیخ #غلامحسین_جعفری_همدانی
۴۴)شیخ #موسی_فقیهی_ناظمالشریعه
۴۵)شیخ #محمدباقر_محسنى_ملایرى
۴۶)شیخ #شهابالدین_مصطفوی_سوزنی
۴۷)شیخ #اسماعیل_معزی_ملایری
۴۸)شیخ #یحیی_مثبت_فاضل_همدانی
۴۹)شیخ #علی_مثبت_فاضل_همدانی
۵۰)شهید حاج #سید_اسدالله_مدنی_تبریزی
۵۱)حاج #سید_احمد_حسینی_ملایری
۵۲)حاج شیخ #علی_گنبدی_همدانی
۵۳)شیخ #کمال_الدین_لطیفی_گنبدی
۵۴)شیخ #حيدرعلی_جابری_انصاری_همدانی
۵۵)شیخ #محمداسماعیل_بهاری
۵۶)حاج #سید_عباس_داعی_الاسلام
۵۷)شیخ #محمد_حجت_دریایی_همدانی
۵۸)شیخ #محمد_فیاض_همدانی
۵۹)شیخ #ابوالقاسم_ربانی_شاهنجرانی
۶۰)شیخ #عبدالرحیم_نهاوندی
۶۱)حاج #سید_محمد_شیخالاسلامی_تویسرکانی
۶۲)حاج #سید_حسین_شیخالاسلامی_تویسرکانی
۶۳)شیخ #ابوالقاسم_قاسم_آبادی_همدانی
۶۴)شیخ #احمد_غروی_تویسرکانی
۶۵)شیخ #علی_نیری_همدانی
✍کانال #علمای_همدان
🆔 @OlamayeHamedan
#زندگینامه
🔰مرحوم حاج سيد میرعبدالباقی فاضل دزفولی همدانی فرزند مرحوم «سید محمد» در سال ۱۲۵۲ شمسی(۱۲۹۰ قمری) در شهر نجف اشرف به دنیا آمد.
پدرش مرحوم سید محمد بن سید فرج الله بن سید اسدالله بن سید محمد بن قاضی مجدالدین دزفولی، از علمای برجسته دزفول بود و مدتی هم شاگردی شیخ اعظم انصاری و مرحوم میرزای شیرازی بزرگ را کرده بود و از مرحوم شیخ حسن کاشف الغطاء اجازه داشت و اجداد او همگی از علمای به نام آن دیار بودند.
اصالت او از سادات قاضی دزفول و زادگاهش شهر نجف عراق بود، اما به دلیل سكونت در همدان به «فاضل همدانی» شهرت یافت.
او در مدتی که در دزفول بود از محضر مرحوم آیت الله شیخ محمدرضا معزی دزفولی بهره مند شد و سپس به نجف رفت.
مرحوم سید فاضل در نجف از شاگردان مرحوم ميرزا محمدحسن شيرازی و اواخر زندگانی مرحوم شيخ اعظم مرتضی انصاری بود و گویا هنگام مهاجرت ميرزای شيرازی از نجف به شهر سامراء، از همراهان او بوده و مدتی هم از درس مرحوم آیت الله سید علی قاضی طباطبایی بهره مند شد و پس از وفات مرحوم میرزای شیرازی به همدان مهاجرت کرد.
ایشان در این سفری که به همدان داشت، مورد استقبال علماء و مردم مومن همدان که به جایگاه علمی و معرفتی آن بزرگمرد عالم عرفان پی می برند، از ایشان تقاضای اقامت در شهر همدان را می نمایند و بر اثر این اصرار، ایشان دعوت آنها را اجابت می کند و به این ترتیب در همدان ساکن می شود.
او در مدت ده سالی که در همدان ساکن بود با تربیت طلاب در نشر فرهنگ و معارف اسلامی همّت گماشت.
او از سادات مورد احترام و دارای چهره ای با هیبت و شجاع و دارای کلامی با نفوذ بود و سالها در مسجد جامع شهر همدان اقامه نماز و وعظ داشت و با آنکه مسجد ایشان در همدان بسیار بزرگ و وسیع بود، اما مردم مومن آن دیار به حدی در نماز جماعت او شرکت می کردند که صفوف نماز تا پشت درب مسجد کشیده می شد.
روزگار ابتدای اقامت مرحوم سيد فاضل در همدان که مقارن با دهه آخر سلطنت «ناصرالدین شاه قاجار» بود که با مداخلات مرحوم آیت الله آخوند #ملاعبدالله_بروجردی_همدانی در امور شهر و فعاليت و گسترش فرقه شيخيه همراه بود که موجب ناخشنودی مرحوم ملاعبدالله بروجردی و مرحوم سید فاضل شد و آنان را واداشت تا با سخنرانی ها و تحریکات خود که حمایت خوانین متنفذ خاندان ترکمانی قراگوزلو را با خود داشتند، عاقبت به برخورد و نزاع خونین شیعی و شیخی همدان در سال ۱۲۷۶ شمسی(۱۳۱۵ قمری) انجامید که دست آخر به مداخله قوای دولتی ختم شد که در فرجام این نزاع مرحوم ملاعبدالله بروجردی و خوانین قراگوزلو به تهران احضار شدند و ملاعبدالله بروجردی محکوم به اقامت در تهران و خوانین قراگوزلو محکوم به پرداخت جریمه مالی سنگین شدند.(هگمتانه تا همدان، ص۴۲۲)
مرحوم سید فاضل که در منابع شیخیه از او به نام «سید عباسی» در اشاره به خلفای عباسی یاد شده است، به کرمانشاه گریخت.
او شش سال به حال تبعید در کرمانشاه ماند و بعد از آن به همدان بازگشت، در حالی که از تب و تاب افتاده و آرام شده بود.
از مرحوم سید فاضل دو فرزند پسر یاد شده است :
*مرحوم حاج #سید_عبدالحسین_فاضل_همدانی که از شاگردان مرحوم سيد محمدكاظم طباطبایی يزدی بود.
*مرحوم سيد علی فاضل که طبع شعر داشته و تخلصش «محروم» بوده است.
از جمله تالیفات ایشان نیز می توان به آثاری چون؛
*کتاب «شرح احوال بزرگان و مشايخ و شعرای همدان در سه جلد خطی»
*رساله خمريه در مضرات شُرب خَمر و حرمت آن
*رساله حجابيه
*رساله برهان دین الحق در ردّ بر نصارا(مسیحیت)
*کتاب «ردّ طريق النجاة روسای صوفيه»
*رساله حمل جنازه به اماكن مشرفه
*رساله رضاعيه
*رساله در صلوة عيدين
*رساله در مناسک حج
*رساله نقطه
*کتاب «روايح المسك فی اوصاف الامام القائم در ردّ بابيه»
*کتاب «توحيد الهداية النجاة من الملكات در ردّ بر صوفيه»
*کتاب «برهان الموحدين در رد بر عرفاء و شيخيه»
*کتاب «هداية الانام فی محكمات قوانين اسلام»(رد و پاسخ بر كتاب نيابيع الاسلام كشيش مسيحی) اشاره نمود.
سرانجام مرحوم سید فاضل دزفولی همدانی در سال ۱۳۰۶ شمسی برابر با سال ۱۳۴۵ قمری در شهر همدان از دنیا رفت و بنا به وصيتش، پیکرش را به نجف اشرف برده و در قبرستان وادی السلام به خاک سپرده شد.
در همدان قدیم طوق یا پرچم خاصی بود که در یکی از محلههای معروف برای مناسبتهای خاصی نصب می شد و برای هر کس عادی این پرچم را بیرون نمی آوردند، ولی وقتی ایشان از دنیا رفت، اینها بیرون آورده شدند و برای مرحوم آیت الله میرزا #محمد_حجت_دریایی_همدانی نیز این چنین شد.
✍کانال #علمای_همدان
🆔 @OlamayeHamedan