📌 انقلاب اسلامی در رویارویی با تحجر مدرن
🔷 فروپاشی #بنیادهای_غربگرایی در ایران، ثمره شکست پیدرپی الگوهای بیگانهای بود که #هویت_ملی را در راه تقلید بیتفکر قربانی کردند. میراث بیاعتمادی جامعه به کارنامه رهبران فرنگیمآب، سایه سنگینی از تردید بر عقل و امید ایرانی افکند و تجربههای تلخ #مشروطه و #ملی_شدن_نفت، بارها نشان داد رهایی از دور باطل تقلید ممکن نیست مگر با بازگشت به استقلال فکری و ظرفیتهای بومی.
🔶 آغاز تجدد تقلیدی در قرن بیستم، چهرههایی همچون ملکمخان، سید جمال واعظ، ملکالمتکلمین و تقیزاده را به کانون سیاست برد؛ آنان سعادت ایران را صرفاً در اقتباس کامل از غرب میدیدند و مشروطه را با کالای وارداتی و زیربنای مدیریت بیگانه برابر میدانستند. این جریان با تلاش در تحمیل نظم و قانون اروپایی، هرگز فرصت نداد نیازهای ایران و جوهره فرهنگش عیان شود و سرنوشت جامعه بر مدار بومی رقم بخورد.
🔷 در چنین فضایی، موج ارتقابخشیهای کاذب توسط مطبوعات و احزاب، هر رویداد جزئی را تا سطح جنبش عظیم اجتماعی بالا برد و ارزندگان واقعی اندیشه ملی و دینی زیر غبار غوغا و شعار محو شدند. قانون اساسی مشروطه ترکیبی ناهمگون از الگوهای غربی و بیگانگی با سنت تاریخی گشت و مشروعیت اجتماعی را در بحران فرو برد، تا آنجا که بروز مدرنیته ابزاری و سلبی، راه را برای استقرار اقتدار #پهلوی هموار ساخت.
🔶 دوران پهلوی، عصر سلطه تقلید و قطع پیوند واقعی با اندیشه مستقل بود. رسانههای تحت فرمان بیگانگان، الگوهای تجملی تمدن وارداتی را تبلیغ میکردند و مدرنیزاسیون سطحی، پوسته پر زرقوبرق بیمحتوا ساخت. جریانهای فرهنگی و سیاسی وابسته با تزریق شعار پیشرفت، استقلال فکری و امید به بازسازی جامعه بومی را کمرنگ کردند و بحران هویت عمیقتر شد.
🔷 جنبش ملی شدن نفت و تلاشهای پرشور آن روزگار نیز اسیر همان دامنه ارتقابخشیهای رسانهای، سردرگمی فکری و بازیهای قدرت شد؛ رهبران و روزنامههای شبهمدرن با استعاره «پیشرفت»، محتوا را وانهادند و ملت بار دیگر قربانی اتوپیایی شد که به جای بازآفرینی از درون، تنها فرم را از بیرون برگرفت. بحران رهبری و فقدان گفتمان روشن، استقلال و خرد تاریخی را به محاق برد.
🔶 #انقلاب_اسلامی وارث این تجربهها شد: سه دهه نخستش بازتاب همان خطاها و هشدارها بود. هرجا که خرد جمعی و ساختارها ذیل اندیشه و الگوی وارداتی قرار گرفت، خسارتها تکرار شد و راه نجات فقط از احیای عقل دینی، ریشهداری در سنت و بازشناسی انتقادی تاریخ معبر یافت.
🔷 هر بار که پروژه خرد جمعی، وامدار بیگانگان و ذائقه شتابزده شبهروشنفکران قرار گرفت، ملت طعم خسارتهای برجا ماندهی فقدان عقل و استقلال فرهنگی را بار دیگر چشید. راهی جز بازسازی اندیشه دینی، احیای خرد بومی و بازگشت به ظرفیتهای فرهنگ ایرانی برای سربلندی ملت باقی نیست. امروز جامعه، تنها با عبور آگاهانه از تحجر مدرن و نخبگان منفصل، میتواند برای دوباره یافتن هویت و مشروعیت ملی، افق تازه بگشاید.
🖇 متن کامل را در وبسایت رسمی بنیاد تاریخپژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی مطالعه فرمائید
#فصلنامه_۱۵_خرداد #دکتر_مظفر_نامدار #بنیادهای_غربگرایی #هویت_ملی #مشروطه #ملی_شدن_نفت #پهلوی #انقلاب_اسلامی
🆔 @Bonyadtarikh