🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب
☄ ابولهب در هنگامه #بعثت پیامبر به شرکت در سرقت دو آهوی زرین که بر در کعبه نصب شده بود ، با #شهادت یکی از سارقان متهم شد و مورد پیگرد قرار گرفت به ناچار نزد داییهای خویش ، در #تیره بنی خزاعه پناهنده شد .
🐲 گویا #ازدواج دو فرزندش عتبه و معتب ، با دو دختر رسول خدا ، رقیه و ام کلثوم ، در همین #دوره بود ؛
گرچه اقوال دیگری نیز در این باره وجود دارد .
☄ ابولهب از دارایان و #متولیان بتان در مکه بود و وقتی افلح بن نضر شیبانی ، متولی عزّی در بستر #مرگ درباره آینده آن ابراز نگرانی کرد ، ابولهب به او دلداری داد و متعهد شد که آن را رها نکند .
بدین طریق ، مدتی #سدانت عزّی را بر عهده گرفت .
🐲 در این هنگام به هر کس میرسید ، میگفت : اگر #عزّی پیروز شود ، من با خدمتی که به او کردهام در امانم و اگر #محمد بر آن پیروز شود که نمیشود ، برادرزادهام است .
☄ ابولهب ، پس از #بعثت پیامبر بر خلاف سنت عربی ، به سیره خاندان خویش عمل نکرد و به رغم همراهی بنی #عبدالمطلب با رسول خدا ، او به دیگر تیرههای قریش پیوست و از در #دشمنی و ستیزگی با پیامبر درآمد و به شیوههای گوناگون به آزار حضرت پرداخت از جمله بر سر #رسول خدا شکمبه و خاشاک میریخت .
🐲این عمل ، خشم دیگر بنی هاشم را برمیانگیخت ؛ چنانکه روزی #حمزه با مشاهده چنین صحنهای از سر خشم ، خار و خاشاک را بر سر #ابولهب افکند .
ادامه دارد ......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب
☄ ابولهب برای جلوگیری از نفوذ کلام #پیامبر در پی او حرکت و دروغگویش خطاب میکرد .
🐲 او را ساحر ، #شاعر و کاهن میخواند و دیگران را نیز از گرویدن به او و اسلام باز میداشت و حتی یک بار او و #همسرش به تحریک دیگران ، بر آن شده بودند تا پیامبر را از پای درآورند که بر جای #خشک شدند و به دعای حضرت به حرکت درآمدند .
☄ انگیزه #دشمنی ابولهب با پیامبر در کتابهای تاریخی ، گوناگون آمده است .
🐲 برخی دفاع از #بتها را عامل اصلی دانستهاند ؛ چنانکه خود به هند ( همسر ابوسفیان ) میگوید :
با ردّ دعوت #محمد ، لات و عزّی را یاری کردم .
☄ شاید همراهی با #همسرش را که در پی ریاست برادر خویش ابوسفیان بود ، بتوان انگیزه این #دشمنی ذکر کرد ؛
چرا که تثبیت مقام پیامبر موقعیت وی را به #مخاطره میافکند ؛
🐲 ولی برخی آن را تا سر حد #خصومتی شخصی فرو کشیدند و گفتند :
روزی #ابولهب و ابوطالب کشتی میگرفتند .
☄ ابولهب او را بر زمین افکند و روی #سینهاش نشست .
در این هنگام ، پیامبر به #یاری ابوطالب شتافت و به او کمک کرد تا بر فراز آید ،
و وقتی #ابولهب به او گفت که من نیز عموی تو هستم .
چرا او را #یاری کردی ؟
حضرت گفت : چون او نزد من از تو #محبوبتر است .
و همین امر موجب #دشمنی و خشونت او با پیامبر شد ؛
🐲 اما گویا داعیه #سروری قریش و ریاست مکه که در خاندان عبدالمطلب ، کم و بیش به آن چشم داشتند ، انگیزه #اصلی او بود ؛
☄به ویژه که وی از یک سو در #پیوندی سببی به تیره بنی امیه ارتباط مییافت که در رقابت با بنی #هاشم کوششی بیوقفه داشتند ، و از دیگر سو ، در پیوندی نسبی ، از طرف مادر با تیر بنی خزاعه که خود زمانی #ریاست مکه و کعبه را عهدهدار بودند ، پیوند داشت .
🐲 مشرکان نیز وی را از همین #زاویه تحریک میکردند .
ادامه دارد.......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب
☄بدیهی است که روی کارآمدن #پیامبر و توسعه امر نبوت ، مسیر ریاست را به هم می زد و این امر #خوشایند او نبود .
🐲 به هر روی ، #دشمنی ابولهب با رسول خدا به آن حد بود که پیامبر میفرمود :
من بین دو #همسایه بد ، ابولهب و عقبه بن ابی معیط قرار گرفتهام ؛ چون هرگاه کثافاتی بیابند بر در #خانه من میریزند .
☄ دشمنی او با #پیامبر به گونهای بود که چون حضرت در یوم الانذار خواست بر اساس امر الهی : * و انذر عشیرتک الاقربین * ( شعرا ۲۶ ) #خویشاوندان خود را جمع و پیام خدا را ابلاغ کند ، برخی از زنان بنی هاشم از رسول خدا خواستند تا #ابولهب را به آن جمع دعوت نکند و چون به آن مجلس فراخوانده شد ، با دیدن کرامت پیامبر که با اندک غذا و شربت آماده شده به وسیله #علی علیه السلام همه را سیر و سیراب کرد ، پیش از سخن پیامبر روی به بنی عبدالمطلب کرد و گفت :
#محمد شما را جادو کرده و بدین گونه مانع انذار حضرت شد
🐲 و هنگام دعوت عمومی ، چون #پیامبر بر فراز کوه صفا یا مروه رفت و از مردم خواست تا خدای #واحد را بپرستند ، حضرت را از اینکه آنان را برای چنین پیامی به آنجا کشانده ، نفرین کرد که خداوند در پاسخ او ، سوره #مسد را فرو فرستاد و نفرینی ابدی را برای او ثبت کرد .
ادامه دارد ......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب
☄ با نزول این سوره دشمنی #ابولهب با پیامبر و اسلام شدت یافت و رسماً با دیگر سران مشرک #قریش همدست شد و برای آزردن و به سختی انداختن حضرت ، پسرانش را به #طلاق دادن دختران او وا داشت .
🐲 گرچه بر پایه روایتی ، این #پیامبر بود که دختران خویش را از آنان جدا ساخت ؛ زیرا #خداوند دوست نمیداشت دخترانش جز با اهل بهشت تزویج کنند .
☄ ابولهب پس از آن در پیمان #صحیفه بر ضد پیامبر و مسلمانان شرکت کرد و تنها فرد از بنی #عبدالمطلب بود که در شعب ، با آنان همراه نشد و پس از درگذشت ابوطالب که دشمنی قریش با #پیامبر افزایش یافت ، او در راس آنان قرار گرفت .
🐲 بر اساس پارهای اخبار ، وی پس از آن که به #ریاست بنی هاشم رسید ، ابتدا حمایت خود را از رسول خدا اعلام کرد و گفت :
ای پسر برادر !
همانگونه که در زمان #ابوطالب عمل میکردی ، بکوش .
☄ به * #لات * سوگند که از تو حمایت میکنم و در مقابل ابن غیطله که به رسول خدا #اهانت کرده بود ، ایستاد ؛
اما پس از تحریک دیگر مشرکان ،دست از #حمایت او برداشت .
🐲 ابولهب در توطئه #دارالندوه نیز حاضر بود ؛ اما به نقلی ، چون تصمیم بر محاصره خانه #پیامبر و هجوم به آنجا گرفته شد ، وی آنان را از حمله شبانه بازداشت ؛
زیرا در تاریکی نمیتوان اهل خانه را در #امان دانست و خاص تا صبحگاه صبر کنند و خود نیز تمام شب را به انتظار #خروج پیامبر نشست .
ادامه دارد .......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب
☄ ابولهب پس از #هجرت مسلمانان به مدینه تا جنگ بدر ، دیگر نمودی ندارد و در این جنگ نیز که همه #اشراف مکه حضور یافتند ، شرکت نکرد و به اصرار دیگران ، فقط عاص بن هشام بن مغیره ، برادر #ابوجهل را در مقابل بخشش ۴ هزار درهم طلبی که از او داشت ، به جای #خویش فرستاد .
🐲برخی علت عدم #شرکت او را درماندگی و ناتوانی اش ذکر کردهاند و برخی دیگر ،خواب #عائکه ، خواهرش را مبنی بر شکست فصاحت بار مشرکان ،علت اصلی دانستهاند .
☄ به هر حال وی ا اینکه در #جنگ نبود ، اخبار آن را پیگیری میکرد و چون از زبان #ابورافع شنید که در این جنگ فرشتگان یار مسلمان بودند ، سخت برآشفت و به شدت او را زد .
🐲 ابولهب ، پس از شنیدن خبر #شکست مشرکان در بدر ، پس از ۷ یا ۹ روز بر اثر بیماری #پوستی درگذشت .
☄فرزندانش از ترس #سرایت مرض ، از جنازهاش دوری جسته ، در نهایت او را در بالای #مکه کنار دیوار نهاده و از دور ، بی آنکه لمسش کنند ، بر او سنگ ریختند تا #مدفون شد .
🐲 ابن بطوطه در سفرنامه خویش از قبری در بیرون #مکه یاد میکند که منسوب به ابولهب بود و مردم بر آن #سنگ میزدند .
☄ ابن جبیر از دو #قبر در سمت چپ باب العمره خبر میدهد که میگفتند :
از #ابولهب و همسرش ام جمیل است .
🐲 نسل #ابولهب از طریق فرزندانش ادامه یافت . دو پسرش عتبه و معتب در فتح مکه به دعوت پیامبر #مسلمان شدند و در حنین از ثابت قدمان به شمار آمدند .
ادامه دارد .....
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
🐲 ابولهب از اعلام مصرح قرآن است.
سوره #مسد صریحاً در نفرین و زشت شمارى او و همسرش نازل شد.
☄ در شأن نزول این سوره ( با اختلافى اندک ) آمده که چون #پیامبر ( صلى الله علیه وآله ) پس از نزولِ * و انذر عشیرتک الاقربین * ( شعرا ۲۶ ) دعوت از #خویشاوندانش را آغاز کرد
یا برای دعوت عمومی بر فراز کوه #صفا رفت و پس از اخذ تایید از مردم به راستگویی ، پیام #الهی را آشکار کرد .
🐲 ابولهب از سر #خشم به او گفت :
تبّا لک ، الهذا دعوتنا = دستت زیانکار باد برای همین ما را #دعوت کردی ؟
☄ خداوند در پاسخ به این #سخن ، سوره پیشین را فرو فرستاد :
* تبت یدا ابی لهب و تبّ = #زیانکار باد دستان ابولهب و خود او هم زیانکار شد * .
🐲بخش اول در #لعن و نفرین او و بخش دیگر گزارشی غیبی است و چون تحقق آن #قطعی است ، به صیغه ماضی آمده است .
☄ بنابراین ، قول به اینکه وجود فعل ماضی ، دلیل بر #نزول سیره سوره پس از مرگ ابولهب است ، چندان مدلّل نمینماید .
🐲به هر حال ، مراد آیه این است :
#عمل ابولهب که از دست برمیآید ، سودی برای او نداشته ، خودش نیز با افتادن در آتش #زیانکار شد .
☄ زمخشری مراد از #تباب را نابودی دانسته و بر آن است که روزی ابولهب سنگی برداشت تا به #پیامبر بزند ؛ اما نتوانست و آیه اشاره به آن است .
🐲 در زیانکاری #دستان او ، آرای دیگری نیز وجود دارد .
☄ * ما اغنی عنه مال و ما کسب = #مالش و دستاوردش به کارش نیامد *
به این معنا که #اندوختهها و داراییهایش ، وی را از عذاب جهنم حفظ نخواهند کرد .
🐲 یا اینکه #سرمایهها و آنچه از منافع چهارپایان به او رسیده و به دست آورده ، برای او #سودی ندارد .
☄ برخی گفتهاند :
مراد آن است که مال او و #فرزندانش ، بینیازش نمیکنند و #عذاب الهی را از او دور نمیسازند .
ادامه دارد ........
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
🐲 میبدی . این آیه را در #پاسخ آن سخن ابولهب میداند که گفته بود : اگر آنچه پسر برادرم میگوید ، #حقّ باشد ، من همه اقوام را برای جانم فدیه میدهم .
☄ * سیصلی نارا ذات لهب = #زودا که به آتشی شعله ور در آید *
🐲او به آتش #شدیدی در خواهد آمد که شعلههای آن گرداگرد او را فرا میگیرد .
☄طبرسی این آیه را دلیل بر #صدق گفتار پیامبر میداند که از #مرگ ابولهب در حال کفر خبر میدهد .
🐲 آلوسی ، سین در * #سیصلی * را برای تاکید در وعید و حتمیت آن و تنوین در * تارا * را نشان #بزرگی آتش میداند
و نکره آمدن * #لهب * نیز برای بیان هیبت و ترس انگیزی آن است .
ادامه دارد .....
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
🐲 * و امراته حمّاله الحطب * فی جیدها حبل من مسد = و #زنش هیزم کش ( و آتش افروز معرکه ) است و ریسمان از لیف خرما بر #گردن دارد . *
☄ این آیه #فرجام شوم و ناگوار همسر ابولهب را که در آزار پیامبر با شوهرش #همدست بود ، بیان میدارد .
🐲 گفتهاند : #ام_جمیل ، شبانگاه خار و خاشاک بر سر راه رسول خدا میریخت تا او را بیازارد و #آیه به آن اشاره دارد .
☄ برخی معتقدند :
مراد آن است که او بین مردم به #سخن_چینی میپرداخت تا آتش دشمنی برانگیزد ، در حالی که در گردنش ریسمانی از لیف #خرما بود و آیه نیز برای تحقیر او وی ، را با چنین تصویری ارائه کرده است .
🐲 شاید آیه بیان حال او در #جهنم باشد ؛ به این معنا که در پشت او هیمه ای از چوب جهنم و در #گردنش زنجیری از آتش است وبال کار خویش را به گردن میکشد .
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
🐲 از #پیامبر صلی الله علیه و آله نقل است که هر کس سوره تبت را قرائت کند ، امیدوارم که خداوند او و ابولهب را در یک خانه #جمع نکند .
✅ فخر رازی در این سوره ، از سه خبر #غیبی سخن به میان میآورد :
◀️ ۱ . نابودی و زیانکاری ابولهب
◀️ ۲ . بهره نبردن او از مال و فرزند
◀️ ۳ . اهل آتش بودن او
☄ این سوره گذشته از آنچه بیان شد ،از دیرباز مورد گفت و گوهای #تفسیری فراوانی واقع شده است .
🐲به ویژه از این جهت که چرا #خداوند ، بر خلاف سوره کافرون ، پیامبر را به گفتن و #نفرین کردن ، مامور نکرده و خود به دفاع از حضرت برخواسته است ؟
☄اینکه آیا این سوره ، زمینه #ایمان آوردن ابولهب را #مسدود نمیکند و او را در کفرش مجبور نمیسازد ؟ ....
ادامه دارد ......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
☄ در پاسخ به #سوال دوم برخی از مفسران گفتهاند :
تعلق #قضای حتمی الهی به افعال اختیاری انسان ، باعث بطلان اختیار نمیشود ؛ چون فرض این است که فعل و #اراده الهی به فعل اختیاری انسان تعلق گرفته و اگر فعل انسان به اختیار خود او صادر نشود ، باعث میشود اراده خداوند از #مرادش تخلف پیدا کند و این محال است به عبارت دیگر ، خداوند میداند که هر کس با استفاده از #اختیار و آزادی اش چه کاری را انجام میدهد ؛
🐲 مثلاً در آیات مورد بحث #خداوند از آغاز میدانسته که ابولهب و همسرش با میل و اراده خود هرگز #ایمان نمیآورد نه با اجبار و الزام .
☄به تعبیر دیگر عنصر #آزادی اراده و اختیار نیز جزء معلوم خداوند بوده ، او میدانسته است که #بندگان با صفات اختیار و با اراده خویش چه عملی را انجام میدهند ؛
🐲 بنابراین چنین #علمی و خبر دادن از چنان آیندهای تاکیدی است بر مسئله اختیار، نه دلیلی بر #اجبار.
ادامه دارد ....
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
🐲 به هر حال ، نزول این سوره ، به دیگران نشان داد که نزد خدا و در امور #دین ، هرگز به خویشاوندی توجه نمیشود ؛
افزون بر این ، مفسران در ذیل آیاتی چند ، از #ابولهب سخن به میان آوردهاند :
⬅️ ۱ . در ذیل آیات ۹۴_ ۹۵ حجر آوردهاند :
ابولهب یکی از #مسخره کنندگان بود که خداوند وعده داد تا پیامبر صلی الله علیه و آله را از #شرّ آنان کفایت کند :
* فاصدع بما تومر و اعرض عن المشرکین * انّا کفیناک المستهزءین = پس آنچه را دستور یافته ای #آشکار کن و از مشرکان وی برگردان .
ما تو را از ( شر ) #ریشخند کنندگان کفایت و حمایت میکنیم .*
⬅️ ۲ . #عطا ، مراد از * شانئک * در آیه ۳ کوثر را قبول ابولهب دانسته است ؛
هرچند دیگر مفسران ، مراد از آن را عاص بنوائل میدانند .
⬅️ ۳ . گفتهاند : مراد از * افمن حقّ علیه کلمه العذاب * ) زمر ۱۹ ) ابولهب و پسرش عتبه است ؛
اما با توجه به مسلمان شدن عتبه در فتح مکه و نیز پایداریش در جنگ حنین ، چنین تطبیقی ، منطقی به نظر نمیرسد ؛
گرچه در مورد ابوولهب میتواند صادق باشد .
⬅️ ۴ . * افمن شرح الله صدره للاسلام فهو علی نور من ربّه فویل للقاسیه قلوبهم من ذکر الله اولئک فی ضلال مبین = آیا کسی که خداوند دلش را به اسلام گشاده داشته است و از سوی پروردگارش از نوری = هدایت برخوردار است . همانند سختدلان است ؟
پس وای بر آنان که از ترک یاد الهی ، سخت دل هستند ؛ اینان اند که در گمراهی آشکارند . ( زمر ۲۲ )
واحدی بر آن است که #آیه درباره حمزه ، علی و ابولهب و فرزندانش نازل شده ،
ولی #علی علیه السلام و حمزه کسانی اند که خداوند سینهشان را گشاده است
و ابولهب و فرزندانش کسانیاند که #قلوب از ذکر خدا قاسی و سخت است .
ادامه دارد .......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🗯 دائره المعارف قرآن کریم 🗯
🥷 #ابولهب_بن_عبدالمطلب>
👈 ابولهب در شان نزول
⬅️ ۵ . * و قالوا ما لنا لانری رجالا کنّا نعدّهم من الاشرار = و ( در دوزخ ) گویند ما را چه شده است که مردانی را که از بدکرداران شمردیمشان ، ( در اینجا ) نمیبینیم ؟ * ( ص ۶۲ )
گفتهاند : مراد از ضمیر فاعلی در * قالوا * ابولهب ، ابوجهل و امثال آنان از بزرگان قریش اند .
⬅️ ۶ . سهیلی مراد از * یا ایّها الکافرون * ( کافرون ۱ ) را ابولهب دانسته است .
⬅️ ۷ . ابن شهر آشوب از ابن عباس آورده که روزی ولید بن مغیره از ترس #گسترش اسلام در بین افراد خارج مکه ، از قریش خواست تا راهی برای #جلوگیری آن بیابند .
هر کس پیشنهادی داد .
ابولهب گفت :
میگویم او #شاعر است .
در پاسخ او ، آیه * و ما هو بقول شاعر * ( الحاقه ۴۱ ) نازل شد و #پیامبر صلی الله علیه را از شاعر بودن مبرا دانست .
....... پایان
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh